Kimya

Eyl 15 2025

Yükseltgenme Basamakları

Yükseltgenme basamağı; Bir atomun sahip olduğu elektron yükü olarak tanımlanabilir. Örnek; Na⁺¹ O^-2 . Yükseltgenme basamakları Redoks tepkimelerin denkleştirilmesinde işimize çok yarayacaktır.

Yükseltgenme basamaklarını bulmak için dikkat edilmesi gereken hususlar:

Bir bileşikte ki Atomun yükseltgenme BASAMAĞI bulurken şunlar YAPILIR;

1) 1A grubunun 1A yükseltgenme BASAMAĞI +1,

2) 2A grubunun yükseltgenme BASAMAĞI +2,

3) 3A grubunun yükseltgenme BASAMAĞI +3 tür.

4) Oksijen bileşiklerinde -2, peroksitlerde -1 (O₂^-2) de, ametallerle yaptığı bileşiklerde +2 değerlik ALIR OF₂.

5) Hidrojen metallerle yaptıgı bileşiklerde -1 (NaH, MgH₂ ….)

A metallerle yaptıgı bileşiklerde aldığı değerlik +1 dir. (H₂O, NH₃, CH₄ ..)

6) Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 dır.

7) Kökteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı kökün yüküne eşittir.

Yükseltgenme Basamakları hesaplama;

1 -) NaNO3 bileşiğinde N’un yükseltgenme basamağını bulalım.

Na = 1A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +1 değerlik alır.
O = -2 değerlik ALIR
N = x olsun
NaNO3
1 + x + (-2.3) = 0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 dır.)

x = 5 Olur.

3 -) MgCr2O7 bileşiğinde Cr’un değerliğini bulalım.

Mg = 2A GRUBU Yani +2 değerlik
O = -2 değerlik
Cr = x olsun

+2 +2 X + (-2,7) = 0

x = 6 Olur.

4 -) H2SO4 bileşiğinde S’ün değerliğini bulalım.

H = 1 değerlik
S = x olsun
O = -2 değerlik

+ (1,2) + x + (-2,4) = 0

x = 6 Olur.

5) XO4 ^ -2 iyonunda (Kökünde) X’in değerliğini bulalım.

XO4^-2 kök(Yüklü atom grubu) olduğu için; Kökteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı kökün yüküne eşittir.

X =?

O = -2

x + (4.-2) = -2

x = +6 Çıkar

6 -) HNO3 bileşiğinde N’un değerliğini bulalım

H =+ 1 değerlik (Hidrojen genelde ametallerle yaptığı bileşiklerde +1 değerlik alır.)
N = x olsun
O = -2 değerlik

+1 + x + 3.(-2)=0

x = +5 Çıkar

7-)

Na(Cl)O4, K2(Cr2)O7, H(Cl)O4, Mg(S)O4, NA2(C)O3, K3(P)O4, Ca(C)O3, (Cr2)O7^-2

Yukarıdaki bileşiklerde parantez içindeki elementlerin yükseltgenme basamaklarını bulunuz.(Na:11 K:19 Mg:12 Ca:20)

Çözüm;

Na(Cl)O4

11Na: )2)8)1 ——-> Na = 1A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +1 değerlik alır.

Cl=x

O=-2

Na(Cl)O4

+1+x+4.(-2)= 0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 dır.)

x=+7

K2(Cr)O7

19K: )2 )8 )8 )1 ——-> K = 1A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +1 değerlik alır.

Cr=x

O=-2

K2(Cr2)O7

2.(+1)+2.x+7.(-2)=0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.)

x=+6

H(Cl)O4

H=+1

Cl=x

O=-2

H(Cl)O4

+1+x+4.(-2)=0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 dır.)

x=+7

Mg(S)O4

Mg=+2 (Mg 2A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +2 değerlik alır. )

S=x

O:-2

Mg(S)O4

+2+x+4.(-2) = 0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 dır.)

x=+6

Na2CO3 (Na 1A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +1 değerlik alır. )

Na=+1

C=x

O=-2

NA2(C)O3

2.(+1)+x+3.(-2)=0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 dır.)

x=+4

K3PO4 (K 1A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +1 değerlik alır. )

K=+1

P=x

O=-2

K3(P)O4

3.(+1)+x+4.(-2)=0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 dır.)

X=+5

Ca(C)O3 (Ca 2A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +3 değerlik alır. )

Ca=+2

C=x

O=-2

Ca(C)O3

+2 + x + 3.(-2)=0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 dır.)

x=+4

(Cr2)O7^-2

Cr=x

O=-2

(Cr2)O7^-2

2.x+7.(-2) = -2 Kökteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı kökün yüküne eşittir.

x= +6

Maksimum yükseltgenme basamağı

Not: Bir element maksimum yükseltgenme basamağına kadar yanar.

Örnek; S: 6A grubunda bileşiklerinde +6 ile -2 arasındaki bütün değerliği alır. Yani ya son yörüngede bulunan elektronların hepsini vererek(+6) kendinden önceki soygaza benzer yada 2 elektron alarak(-2) kendinden sonraki soygaza benzemeye çalışır.

S + O2 —->SO S yükseltgenme basamağı :+2—Reaksiyon gerçekleşir

SO + 1/2 —–>SO2 S yükseltgenme basamağı :+4—Reaksiyon gerçekleşir

SO2 + 1/2O2 —–>SO3 S yükseltgenme basamağı :+6—Reaksiyon gerçekleşir

SO3 + 1/2O2 —–> Reaksiyon gerçekleşmez. Çünkü SO3 teki S maksimum değerliği olan +6 değerlik almış.

Soru: “Bir elementin oksidinin yanabilmesi için oluşturduğu bileşikte en yüksek yükseltgenme basamağına ulaşmamış olması gerekir.”

Buna göre aşağıdaki bileşiklerden hangisi yanmaz?

(O: 6A N: 5A C: 4A S: 6A)

A) N2O5 B) NO C)SO2 D) CO E) N2O3

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için ametallerin yükseltgenme basamağını bulup hangisi maksimum yükseltgenme basamağı değerini almışsa o ametalin oksiti yanmaz.

(O: 6A N: 5A C: 4A S: 6A) elementlerinin maksimum yükseltgenme basamaklarını yazalım.

(N: 5A–>+5 C: 4A–>+4 S: 6A –>+6)

A) N2O5—-> 2N+5.(-2) =0 , N= +5

B) NO—-> N+(-2) =0 , N= +2

C)SO2—-> S+2.(-2)=0 , S=+4

D) CO —-> C+(-2)=0, C=+2

E) N2O3—->2.N + 3.(-2)=0 , N= +3

Maksimum değerlik A şıkkındaki oksittedir. Dolayısıyla yanmaz.

Web sayfamızdaki diğer konu anlatımlarını ve soru çözümlerini incelemek için tıklayınız.

Konu ile ilgili diğer örnekler için tıkla yınız

By kimyali • Kimya, Konu Anlatımı 0

Eyl 15 2025

Molekülde Polarlık Apolarlık

Molekülde Polarlık Apolarlık; Çoğu zaman polar bağ ve apolar bağ ile karıştırılmıştır.

Öncelikle polar kovalent bağ ve apolar kovalent bağ nedir bunlardan bahsedelim sonra Molekülde Polarlık Apolarlık konusuna değinelim.

Polar kovalent bağ: Farklı iki ametal atomu arasında elektronların ortaklaşa kullanılması ile oluşan kimyasal bağa denir.

Örnek : H-Cl, H-Br, H2O, NH3, BH3 vs

Apolar kovalent bağ: Aynı iki ametal atomları arasında elektronların ortaklaşa kullanılması ile oluşan kimyasal bağdır.

N2 , O2, Br2, F2, H2(H-H) örnekler çoğaltılabilir.

Molekülde Polarlık Apolarlık

Merkez Atom : Bir molekülde genelde sayıca daha az ve diğer atomların bağlandığı atomdur.

CH4 sayıca az olan C merkez atomdur. NH3 Sayıca az olan N merkez atom.

**Merkez atom değerlik elektron sayısı kadar aynı atomla bağ yapmış ise molekül apolardır.

CH4 ü inceleyecek olursak. 6C : 1s2 / 2s2 2p2 değerlik elektron sayısı 4 ve C 4 tane aynı atomla(H) bağ yapmış molekül apolardır. Burada C-H arasındaki bağ polar iken CH4 molekülü apolardır.

BH3 inceleyecek olursak. 5B :1s2 / 2s2 2p1 Değerlik elektron sayısı 3 ve B 3 tane aynı atomla (H) bağ yapmış molekül apolardır.

**Molekül iç bağları yalnızca apolar kovalent bağ olan moleküller —->apolar moleküldür.

N2 , O2, Br2, F2, H2 bu şekilde apolar kovalent bağlı bileşiklerin tamamının molekülüde apolardır.

Merkez atom değerlik elektron sayısından daha az bağ yapmış yada farklı atomlarla bağ yapmışsa molekül polardır.

Molekülde Polarlık Apolarlık Açıklamalı Örnekler

NH3 inceleyecek olursak. Merkez atom sayıca Az olan N atomudur. 7N : 1s2 / 2s2 2p3 değerlik elektron sayısı 5 ancak yaptığı bağ sayısı NH3 te de görüldüğü üzere 3 tane H bağlı. Merkez atom değerlik elektron sayısından daha az bağ yapmış olduğu için molekül polardır.

H2O inceleyecek olursak. Merkez atom sayıca Az olan O atomudur. 8 O :1s2 / 2s2 2p4 değerlik elektron sayısı 6 ancak yaptığı bağ sayısı H2O da da görüldüğü üzere O ya 2 tane H bağlı.Merkez atom değerlik elektron sayısından daha az bağ yapmış olduğu için molekül polardır.

CH3F bileşiğini inceleyecek olursak. 6C : 1s2 / 2s2 2p2 değerlik elektron sayısı 4 ve C 4 tane farklı atomlarla (H ve F ) bağ yapmış molekül polardır.

** 2 atomlu polar kovalent bağlı moleküller polar moleküllerdir.

H-Cl, H-Br, H-I vs

Bu konunun farklı anlatım metodları vardır. Hibritleşme konusunu bilmeyenler için kısaca bu şekilde özetleyebiliriz. Yine geometrik şekillerle de anlatımı mevcuttur.

Molekülde Polarlık Apolarlık ve Lewis Nokta Yapısı

Molekülde polarlık apolarlığı lewis nokta yapısı üzerinden örneklendirelim

Örnek; NH3 molekülünün polar mı yoksa apolar mı olduğunu inceleyelim.

7N : )2 )5

1H: )1

NH3 bileşiğinde sayıca az olan Element N atomu olduğu için merkez atom N dir. Ametaller Son yörüngedeki elektron sayısını 8 e tamamlayan sayı kadar bağ yapar. Lewis yapısında son yörüngedeki elektronların elementin sembolünün etrafına yazıldığını biliyoruz.

Azot lewis nokta yapisi

Azotun 5 elektronunun 3 bağ oluşumuna katılacaktır. 2 elektron bağ yapımına katılmayacaktır.

NH3 lewis gösterimi — NH3 lewis nokta yapısı

NH3 bileşiğinin lewis yapısından da anlaşılacağı üzere merkez atom olan N üzerinde 2 elektron bağ oluşumuna katılmamıştır. Dolayısıyla NH3 bileşiği polar moleküldür.

Molekülde polarlık apolarlık konusunu özetlemek gerekirse;

Element molekülleri apolardır. (N2, H2, O2, Cl2, I2 …)
Yapısında sadece C ve H elementleri bulunan bileşikler apolardır. (CH4, C2H6, C3H8…)
Yapısında C ve H elementlerinin yanında başka elementler bulunduran bileşikler polardır. (CH3Cl, C2H5OH …)
İki atomlu bileşiker polardır.(HF, HCl, HBr, HI…)
Merkez atomda bağ yapımına katılmayan elektron çifti bulunan moleküller polardır. (Lewis yapısından faydalanılır.)

Polar ve apolar molekül örnekleri için tıklayınız.

By kimyali • Kimya, Konu Anlatımı 0

Eyl 15 2025

CO2 Polar mıdır Apolar mıdır?

Eğer sorumuz CO2 molekülü polar mıdır apolar mıdır? ise sorunun cevabı farklı, CO2 nin yapısındaki bağlar polar mıdır apolar mıdır? ise cevap farklıdır.

Şimdi her iki sorunun cevabına birlikte bakalım. İlk önce molekülün polarlığı apolarlığı ile bağın polarlığı apolarlığı arasındaki farkı kavrayalım.

Bağın polarlık apolarlığı

CO2 nin yapısındaki Bağın polarlığı apolarlığından Polar kovalent bağ veya Apolar kovalent bağ anlaşılır. Şimdi bunları açıklayalım;

Polar kovalent bağ: Farklı iki ametal atomu arasında elektronların ortaklaşa kullanılması ile oluşan kimyasal bağa denir.

Örnek; H2O H2S N2O NH3 HF HBr vb

Apolar kovalent bağ: Aynı iki ametal atomları arasında elektronların ortaklaşa kullanılması ile oluşan kimyasal bağdır.

Örnek; O2, F2, Cl2, Br2, N2 vb.

Molekülün polarlık apolarlığı

CO2 Molekülünün polarlığı apolarlığını nasıl anlayacağız şimdi buna değinelim.

Öncelikle molekülün tanımını verelim.

Molekül: Aynı (Element molekülü N2 vs) yada farklı(H2O bileşik molekülü) iki veya daha fazla ametal atomunun bir araya gelmesi ile molekül oluşur.

N2 element molekülü
O2 element molekülü
H2O bileşik molekülü
NH3 bileşik molekülü
CO2 bileşik molekülü

Merkez Atom : Bir molekülde genelde sayıca daha az ve diğer atomların bağlandığı atomdur.

CH4 sayıca az olan C merkez atomdur. CO2 Sayıca az olan C merkez atom. NH3 sayıca az olan N merkez atom.

Eğer Merkez atom değerlik elektron sayısı kadar aynı atomla bağ yapmış ise molekül apolardır.

Şimdi CO2 yi inceleyelim;

6C: 1s2 /2s2 2p2 Karbon değerlik elektron sayısını 8 e tamamlayan sayı kadar bağ yapar yani 4 bağ yapar.

8O: 1s2 / 2s2 2p4 Oksijen değerlik elektron sayısını 8 e tamamlayan sayı kadar bağ yapar yani 2 bağ yapar.

CO2 de merkez atom C dur. 4 bağ yapıyor. Oksijende 2 bağ yapıyor 2 tane oksijen var oksijenler toplamda 4 bağ yapar.

CO2 Polar mıdır Apolar mıdır? — CO2 molekül Apolar, Bağlar polar

Yukarıdaki gösterimden de anlaşılacağı üzere Merkez atom C atomunun değerlik elektron sayısı kadar oksijenle bağ yaptığı için CO2(Karbondioksit) Molekülü apolar.

CO2 oluşurken (O=C=O) C ve O farklı ametal olduğu için CO2 bileşiğini oluşturan bağ polardır.

Özetle CO2 apolar mı polar mı? sorusunun cevabı CO2(Karbondioksit) apolar bir moleküldür.

Molekülde polarlık apolarlık detaylı konu anlatımı için tıklayınız.

Diğer Molekülde polarlık apolarlık örnekleri için tıklayınız.

By kimyali • Kimya, Soru Bankası 0

Eyl 15 2025

NH3 polar mı apolar mı?

Eğer sorumuz NH3 molekülü polar mı apolar mı? ise sorunun cevabı farklı, NH3 ün yapısındaki bağlar polar mı apolar mı? ise cevap farklıdır.

Şimdi her iki sorunun cevabına birlikte bakalım. İlk önce molekülün polarlığı apolarlığı ile bağın polarlığı apolarlığı arasındaki farkı kavrayalım.

Bağın polarlık apolarlığı

NH3 ün yapısındaki Bağın polarlığı apolarlığından Polar kovalent bağ veya Apolar kovalent bağ anlaşılır. Şimdi bunları açıklayalım;

Polar kovalent bağ: Farklı iki ametal atomu arasında elektronların ortaklaşa kullanılması ile oluşan kimyasal bağa denir.

Örnek; H2O H2S N2O NH3 HF HBr vb

Apolar kovalent bağ: Aynı iki ametal atomları arasında elektronların ortaklaşa kullanılması ile oluşan kimyasal bağdır.

Örnek; O2, F2, Cl2, Br2, N2 vb.

Molekülün polarlık apolarlığı

NH3 Molekülünün polarlığı apolarlığını nasıl anlayacağız şimdi buna değinelim.

Öncelikle molekülün tanımını verelim.

Molekül: Aynı (Element molekülü N2 vs) yada farklı(H2O bileşik molekülü) iki veya daha fazla ametal atomunun bir araya gelmesi ile molekül oluşur.

N2 element molekülü
O2 element molekülü
H2O bileşik molekülü
NH3 bileşik molekülü
CO2 bileşik molekülü

Merkez Atom : Bir molekülde genelde sayıca daha az ve diğer atomların bağlandığı atomdur.

CH4 sayıca az olan C merkez atomdur. CO2 Sayıca az olan C merkez atom. NH3(Amonyak) sayıca az olan N merkez atom.

Eğer Merkez atom değerlik elektron sayısı kadar aynı atomla bağ yapmış ise molekül apolardır.

Şimdi NH3 ü inceleyelim;

7N: 1s2 /2s2 2p3 Karbon değerlik elektron sayısını 8 e tamamlayan sayı kadar bağ yapar yani 3 bağ yapar.

1H: 1s¹ Hidrojen değerlik elektron sayısını 2 ye(Helyuma benzemek için) tamamlayan sayı kadar bağ yapar yani 1 bağ yapar.

NH3 de merkez atom N dir. 3 bağ yapıyor. Hidrojende 1 bağ yapıyor 3 tane hidrojen var hidrijenler toplamda 3 bağ yapar.

NH3 ün lewis yapısını yazarkan N atomu etrafına değerlik elektron sayısı(5 elektron) kadar nokta konur. Bu 5 elektronun 3 tanesi H ile bağ yaparken 2 elektron bağ yapımına katılmaz. Merkez atom (N) üzerinde ortaklaşa kullanılmamış elektron kaldığı için molekül polardır. NH3 molekülü polardır.

NH3 polar mı apolar mı? — NH3 molekülü polar, bağ polardır.

Yukarıdaki gösterimden de anlaşılacağı üzere Merkez atom N atomunun değerlik elektron sayısından daha az Hidrojenle bağ yaptığı için NH3(Amonyak) Molekülü polar dır.

NH3 oluşurken (N – H) N ve H farklı ametal olduğu için NH3 bileşiğini oluşturan bağ polardır.

Molekülde polarlık apolarlık detaylı konu anlatımı için tıklayınız.

Diğer Molekülde polarlık apolarlık örnekleri için tıklayınız.

By kimyali • Kimya, Soru Bankası 0

Eyl 15 2025

Sabit oran nasıl hesaplanır?

Sabit oran nasıl hesaplanır? sorusunun cevabını bu konumuzda anlatacağız. Sabit oranı farklı veriler yardımıyla hesaplayabiliriz hepsini tek tek inceleyeceğiz.

1. Atom kütleleri yardımıyla bulabiliriz.

Fe2O3 bileşiğinin sabit oranı nedir? (Fe:56 O: 16)

Örnek: mFe/mO = 2.Fe/3.O = 2.56/3.16 = 7/3 çıkar.

2. Atom kütleleri oranı yardımıyla bulabiliriz.

Fe2O3 Bileşiğinin atom kütleleri oranı Fe/O = 7/2 olduğuna göre kütlece birleşme oranı nedir?

Atom kütleleri oranını atom kütlesi gibi düşünüp bileşikteki sayısı ile çarpıp oranlayarak sabit oranı buluruz. kimyali.com

Örnek: mFe/mO = 2.Fe/3.O = 2.7/3.2 = 7/3 çıkar

3.Kütlece yüzde yardımıyla sabit oran bulunur.

Fe2O3 bileşiğinde kütlece %70 Fe elementi bulunduğuna göre bileşiğin sabit oranı kaçtır?

Kütlece yüzde verilmişse direkt yüzdeleri oranlayarak sabit oranı buluruz.

Örnek: Fe2O3 bileşiğinin %70 i Fe ise %30 O dur. (%100 -%70 =%30 diğer element tir.)

mFe/mO = 70/30 =7/3 çıkar.

4. Sabit oranı bilinen bir bileşikten atom kütleleri oranı bulunur, bulunan atom kütlesi oranı ile de sabit oran bulunabilir. (Bunu sorularda Sabit oranı verilen bileşikle ilgili değilde başka bir bileşik için bilgi isteniyorsa kullanıcaz. Kısaca soruda iki farkli bileşik varsa kullanıcaz.) kimyali.com

Örnek : X2Y3 bileşiğinin kütlece birleşme oranı X/Y = 4/3 tür. Buna göre 36 gram X2Y5 bileşiği elde etmek için kaçar gram X ve Y alınmalıdır?

Soruya bakrığımızda iki farklı bileşik var X2Y3 ve X2Y5 ohalde soru bize diyorki sabit oran bilinen bileşikten atom kütleleri oranını buluruz, bulmuş olduğun atom kütleleri oranı ile de diğer bileşiğin sabit oranını bul diyor.

X2Y3 için sabit oran X/Y = 4/3

2.X= 4 —–>X= 2

3.Y= 3——–>Y=1 Atom kütleleri oranını bulduk X2Y5 te yerine koyalım

X2Y5 için sabit oranı hesaplayalım mX/mY = 2.X/5.Y = 2.2/5.1 = 4/5 çıkar.

X______+______Y———–>X2Y5

4_____________5______4+5=9 GR bileşik (Kütlenin korunumundan )

?_____________?_______9*4KAT= 36 GR Ohalde butun sabit oranların 4KAT ı alınır.

4*4KAT_______5*4KAT

16grX__________20 grY gereklidir.

Sabit oranlar kanununu sorular ve cevaplar ile pekiştirelim.

By kimyali • Kimya, Konu Anlatımı, Soru Bankası 0

Eyl 15 2025

Sabit Oranlar Kanunu

Sabit oranlar kanunu kimyanın temel kanunlarından birisidir. Kimyasal hesaplamalar konusunda çokça faydalanacağımız konulardan biriside kimyanın temel kanunları dır.
Kimyanın temel kanunları;

Kütlenin korunumu kanunu
Sabit oranlar kanunu
Katlı oranlar kanunu

Bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasında belli bir oran vardır. Bu orana sabit oran ya da kütlece birleşme oranı denir. Kütlece birleşme oranı bileşikler için sabittir, değişmez. Sabit oranlar kanunu 1799 yılında Joseph Proust tarafından bulunmuştur. Joseph Proust Sabit oranlar kanunu “Bir bileşiği oluşturan elemntlerin kütleleri arasında basit tamsayılarla ifade edilen bir oran vardır.” şeklinde ifade etmiştir.

Not: Sabit oranlar yasası bileşiklere uygulanır.

Not: Element veya karışımlar için sabit oranlar yasası uygulanamaz.

Bir mol atomun veya molekülün kütlesine mol kütlesi denir. Eğer atomsa, atom kütlesi; molekülse molekül kütlesi ifadesi kullanılır.

Atom kütleleri genelde sorularda verilir. Ancak belli başlı elementlerin atom kütlelerini bilmemiz bizim faydamıza olacaktır.

Bazı elementlerin atom kütleleri;

H: 1 g /mol

N: 14g/mol

O: 16g/mol

Al: 27 g/mol

S: 32 g/mol

Bir bileşiğin sabit oranını bileşikteki atomun(elementin) sayısı ile mol kütlesini çarpıp oranlayarak bulabiliriz. Ne demek istediğimizi XaYb bileşiği için gösterelim;

XaYb bileşiği için sabit oranı bulalım.

mX/mY =X in sayısı * X in atom kütlesi / Y nin saysı * Y nin atom kütlesi

sabit oranlar kanunu

XaYb nin sabit oranı

Örnek: H2O bileşiğinin kütlece birleşme oranı nedir?(H:1 O:16)

Çözüm;

mH/mO= 2.H /1.O = 2*1/1*16 = 2 /16 = 1/8 çıkar.

mH/mO= 1/8

Not: Sabit oranların toplamı bileşiğin kütlesini verir. (Kütlenin korunumu kanunundan)

mH/mO= 1/8 sabit oranına göre H2O nun kütlesi 9 gramdır.

Yani 9 gram H2O oluşturabilmek için 8 gram O ve 1 gram H olmalıdır.

Sabit oranlar kanunu çözümlü kimya soruları için tıklayınız.

Örnek: Al2S3 bileşiğinin kütlece birleşme oranı nedir?(Al:27 S32)

Çözüm;

mAl /mS = 2*Al / 3*S = 2*27/3*32 = 9/16

mAl /mS =9/16

25 gram Al2S3 bileşiği elde edebilmek için 9 gram Al ve 16 gram S gerekmektedir. Bulmuş olduğumuz kütlece birleşme oranı sabittir eğer bir bileşik oluşturmak istersek bu sabit oranların katlarında AL ve S elementlerinden almamız gerekir.

Sabit oranlar Kanunu(Sabit oran) hesaplama yöntemleri

Bir bileşiğin sabit oranını veya kütlece birleşme oranını farklı veriler yardımıyla bulabiliriz. Bu konuyla ilgili olarak sorularda karşımıza çıkabilecek örnekleri aşağıda sizler için derledim.

1. Atom kütleleri yardımıyla sabit oranı bulabiliriz.

Fe2O3 bileşiğinin sabit oranı nedir? (Fe:56 O: 16)

Örnek: mFe/mO = 2.Fe/3.O = 2.56/3.16 = 7/3 çıkar.

2. Atom kütleleri oranı yardımıyla sabit oranı bulabiliriz.

Fe2O3 Bileşiğinin atom kütleleri oranı Fe/O = 7/2 olduğuna göre kütlece birleşme oranı nedir?

Atom kütleleri oranını atom kütlesi gibi düşünüp bileşikteki atomun sayısı ile çarpılıp oranlayarak sabit oranı buluruz.

Örnek: mFe/mO = 2.Fe/3.O = 2.7/3.2 = 7/3 çıkar

3.Kütlece yüzde yardımıyla sabit oranı bulabiliriz.

Kütlece yüzde verilmişse direkt yüzdeler oranlanarak sabit oran bulunur.

Örnek: Fe2O3 bileşiğinde kütlece %70 Fe elementi bulunduğuna göre bileşiğin sabit oranı kaçtır?

Not: Bütün bileşiklerin tamamı %100 dür.

Çözüm; Fe2O3 bileşiğinin %70 i Fe ise (%100 -%70 =%30 diğer element tir.) yani %30 O dur.

mFe/mO = 70/30 =7/3 çıkar.

4. Sabit oranı bilinen bir bileşikten atom kütleleri oranı bulunur, bulunan atom kütlesi oranı ile de sabit oran bulunabilir. (Bunu sorularda Sabit oranı verilen bileşikle ilgili değil de başka bir bileşik için bilgi isteniyorsa kullanacağız. Kısaca soruda iki farklı bileşik varsa kullanacağız.)

Örnek : X2Y3 bileşiğinin kütlece birleşme oranı X/Y = 4/3 tür. Buna göre 36 gram X2Y5 bileşiği elde etmek için kaçar gram X ve Y alınmalıdır?

Soruya baktığımızda iki farklı bileşik var X2Y3 ve X2Y5 o halde soru bize diyor ki sabit oran bilinen bileşikten atom kütleleri oranını bul, bulmuş olduğun atom kütleleri oranı ile de diğer bileşiğin sabit oranını bul diyor.

X2Y3 için sabit oran X/Y = 4/3

2.X= 4 —–>X= 2

3.Y= 3——–>Y=1 Atom kütleleri oranını bulduk X2Y5 te yerine koyalım

X2Y5 için sabit oranı hesaplayalım mX/mY = 2.X/5.Y = 2.2/5.1 = 4/5 çıkar.

X______+______Y———–>X2Y5

4_____________5______4+5=9 GR bileşik (Kütlenin korunumundan )

?_____________?_______9*4KAT= 36 GR O halde bütün sabit oranların 4KAT ı alınır.

4*4KAT_______5*4KAT

16grX__________20 grY gereklidir.

Sabit Oranlar Kanunu Çözümlü Sorular

1. N2O3 bileşiğinin sabit oranı nedir?(N:14 O:16)

Çözüm;

Bileşiği oluşturan elementlerin sayısı ile atom kütlelerini çarpıp oranlarsak sonuca ulaşırız.

mN/mO = 2.N/3.O = 2.14/3.16 = 7/12

2. X2Yn bileşiğinin kütlece birleşme oranı mX/mY= 7/20 olduğuna göre n kaçtır?(X:14)

Çözüm;

mX/mY= 2.X/n.Y

7/20 = 2.14/n.16

n=5 çıkar

3. XY2 Bileşiğinin atom kütleleri oranı X/Y = 3/4 olduğuna göre kütlece birleşme oranı nedir?

Çözüm;

Soruya baktığımızda atom kütleleri oranı verilmiş; atom kütleleri oranını atom kütlesi olarak alabileceğimizi yukarıda 2. maddede belirtmişitik.

mX/mY= X/2.Y = 3/2.4= 3/8 çıkar.

4. SO3 bileşiğinde kütlece %60 O elementi bulunduğuna göre bileşiğin sabit oranı kaçtır?

Çözüm;

Not: Bütün bileşiklerin tamamı %100 dür.

100-60 = %40 S elementi vardır.

Yüzdeleri oranlayarak sabit oranı bulabileceğimizi yukarıda 3 madde de belirttik

mS/mO = 40/60 = 2/3 cıkar.

5. XY3 bileşiğinin kütlece birleşme oranı X/Y = 1/9 tür. Buna göre 51 gram X2Y5 bileşiği elde etmek için kaçar gram X ve Y alınmalıdır?

Çözüm;

Soruya baktığımızda iki farklı bileşik var XY3 ve X2Y5 o halde soru bize diyor ki sabit oran bilinen bileşikten atom kütleleri oranını bul, bulmuş olduğun atom kütleleri oranı ile de diğer bileşiğin sabit oranını bul diyor.

XY3 için sabit oran X/Y = 1/9

X= 1

3Y= 9 —-> Y= 3 çıkar.

Yukarıda bulmuş olduğumuz atom kütleleri oranını X2Y5 bileşiğinde kullanarak X2Y5 in sabit oranını bulabiliriz.

X2Y5 için sabit oran;

mX/mY = 2.X/5.Y = 2.1 /5.3= 2/15 çıkar

X______+______Y———–>X2Y5

2_____________15______2+15=17 GR bileşik (Kütlenin korunumundan )

?_____________?_______17*3KAT= 51GR O halde bütün sabit oranların 3KAT ı alınır.

2*3KAT_______15*3KAT

6grX__________45 grY gereklidir.

By kimyali • Kimya, Konu Anlatımı 0

Eyl 15 2025

Sabit Oranlar Kanunu Soruları ve Çözümleri

Başlığımızdan da anlaşılacağı üzere sizlere Sabit Oranlar Kanunu Soruları ve Çözümleri ile ilgili bilgiler sunuyoruz. Sorularda sabit oran başka bir ifadeyle kütlece birleşme oranı şeklinde de karşımıza çıkabilir. Sabit oranlar kanunu hesaplama ile ilgili eksiğiniz varsa konu anlatımımızı inceleyebilirsiniz.

Çözümleri incelemeden önce Sabit oranlar Kanunu Sorularını pdf olarak indirip çözebilirsiniz.

Kimyasal hesaplamalar konusunda çokça faydalanacağımız konulardan biriside kimyanın temel kanunları dır.

Kimyanın temel kanunları;

1. Kütlenin korunumu kanunu

2. Sabit oranlar kanunu

3. Katlı oranlar kanunu

Al2O3 bileşiğinin sabit oranı(mAl/mO) aşağıdakilerden hangisidir? (Al:27 O:16)

A) 2/3 B) 3/2 C) 9/8 D) 8/9 E) 27/16

Çözüm;

Sabit oran; bileşiği oluşturan elementlerin sayısı ve atom kütlesi çarpılıp oranlanarak bulunur.

Bu bilgiye göre;

mAl/mO = 2.Al/3.O = 2.27/3.16 = 9/8 Cevap C dir.

X2Y3 bileşiğinin sabit oranı mX/mY =9/16 olduğuna göre bileşikteki Y elementinin atom kütlesi aşağıdakilerden hangisidir? (X:27 )

A)8 B) 16 C) 24 D) 32 E) 64

Çözüm;

mX/mY = 2.X/3.Y = 9/16

= 2.27/3.Y =9/16

=32 çıkar.

Cevap D

X2Y3 bileşiğinde kütlece %40 Y elementi bulunduğuna göre bileşiğin sabit oranı mX/mY aşağıdakilerden hangisidir?

A)2/3 B)3/2 C)4/3 D)5/2 E) 6/7

Çözüm;

Soruda herhangi bir elementin kütlece yüzdesi verilmişse kütlece yüzdeler oranlanarak sabit oran bulunur.

Bileşiğin tamamı %100 dür. Soruda verilen yüzde %100 den çıkarılınca diğer elementin kütlece yüzdesi bulunur.

Soruda %40 Y verilmiş. Ohalde bileşikte 100-40 = %60 X vardır.

mX/mY= 60/40 = 3/2 çıkar. Cevap B dir.

XYn bileşiğinde kütlece %60 Y elementi bulunmaktadır. Bileşikteki n değeri aşağıdakilerden hangisidir?(X:32 Y :16)

A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 E) 7

Çözüm;

Öncelikle bileşiğin sabit oranını bulalım.

mX/mY = 40/60 = 2/3 çıkar.

mX/mY = X/n.Y = 2/3

Atom kütlelerini yerine yazalım.

32/n.16 = 2/3

n= 3 çıkar. Cevap Adır.

X2Y3 bileşiğini oluşturan elementlerin atom kütleleri oranı X/Y = 7/8 dir. Buna göre bileşiği oluşturan elementlerin kütlece birleşme oranı ağşağıdakilerden hangisidir?

A) 2/3 B) 7/8 C) 12/7 D) 7/12 E) 27/16

Çözüm;

Burada dikkat edilmesi gereken soruda bize atom kütleleri oranı verilmiş. Atom kütleleri oranını atom kütlesi gibi alabiliriz.

Atom kütlesi belli ise bileşik formülündeki sayılar ile atom kütlesi oranlarını carpıp oranlarsak kütlece birleşme oranını buluruz.

mX/mY = 2.X/3.Y = 2.7/3.8= 7/12 çıkar. Cevap D dir.

XY2 bileşiğinin kütlece birleşme oranı mX /mY =3/8 dir. Buna göre 66 gram XY2 birleşiğinin oluşması için kaç gram X ve Y gereklidir?

	X	Y
A	18	48
B	48	18
C	12	48
D	48	12
E	18	38

Çözüm;

X	+	Y	——>	XY2
3		8		11
				66( 11*6KAT)
3*6KAT		8*6KAT
18		48

18 gram X 48 gram Y gereklidir.

X3Y2 bileşiğinin kütlece birleşme oranı 3’ tür. Buna göre XY3 bileşiğinin kütlece birleşme oranı kaçtır?

A) 2/3 B) 7/8 C) 12/7 D) 7/12 E) 27/16

Çözüm;

X3Y2 bileşiğinin kütlece birleşme oranı mX/mY = 3m/m ise

3X= 3m—- >X= m dir

2Y = m —–>Y =m/2 dir.

Yukarıda bulduğumuz atom kütlelerini XY3 bileşiğinin sabit oranını bulmak için kullanırız.

XY3 için;

mX/mY= X/3Y = m/3.m/2 = 2/3 çıkar.

Sabit oranlar kanunu ilgili daha fazla soru ve çözümleri için tıklayınız.

CaC2 bileşiğinde elementlerin kütlece birleşme oranı mCa/mC kaçtır? (Ca:40g/mol, C: 12 g/mol)

A) 3/5 B) 5/3 C) 10/3 D) 3/10 E) 2/5

Çözüm;

Kütlece birleşme oranı(Sabit oran); bileşiği oluşturan elementlerin sayısı ve atom kütlesi çarpılıp oranlanarak bulunur.

Bu bilgiye göre;

mCa/mC = Ca/2.C = 40/2.12 = 5/3 çıkar.

Cevap B

10.

Eşit kütlelerde alınan Ca ve O elementlerinin tam verimli tepkimesi sonucu CaO bileşiği oluşuyor. Hangi elementten % kaç artar?(Ca:40gr/mol O:16gr/mol)

A) %60 O B) %60 Ca C) %40 O D) %40 Ca E) %80 O

Çözüm;

Bu tür sorularda öncelikle sabit oran bulunur ve Sabit oran değeri büyük olandan eşit kütlede alınır. Daha sonra Artan madde bulunur.

mCa/mO= 40/16 = 5/2 çıkar.

5 5

Ca + O ——> CaO

5 2

2 gram O dan artar.

5 gram O nun 2 gramı artarsa

100 gram O nun x gramı artar

_________________________

x=%60 O artar.

Sabit Oranlar Kanunu Soruları ve Çözümleri konusu ile ilgili sorularınızı aşağıdaki yorum bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz.

By kimyali • Kimya, Soru Bankası 0

Eyl 15 2025

Kütlenin Korunumu Kanunu Soruları ve Çözümleri

Kütlenin Korunumu Kanunu Soruları ve Çözümleri

Sayısal dersler de başarılı olmanın yollarından bir tanesi de soruları ve çözümlerini incelemektir.
Buna istinaden hazırlamış olduğumuz Kütlenin Korunumu Kanunu Soruları ve Çözümleri ni inceleyebilirsiniz.

Kimyasal hesaplamalar konusunda çokça faydalanacağımız konulardan biriside kimyanın temel kanunları dır.

Kimyanın temel kanunları;

1. Kütlenin korunumu kanunu

2. Sabit oranlar kanunu

3. Katlı oranlar kanunu

10 gram A ve 15 gram B maddesi reaksiyona girerek C maddesini oluşturuyor. Kapta artan madde olmadığına göre reaksiyon sonucunda kaç gram C maddesi oluşur?

A)10 B)15 C)20 D)25 E) 30

Çözüm;

Kütlenin Korunumu Kanunu = Reaksiyonlara giren maddelerin kütleleri toplamı reaksiyon sonucu oluşan maddelerin kütleleri toplamına eşittir.

Kimyasal denklemlerde ———-> işaretinin sol tarafında girenler, sağ tarafında ise ürünler bulunmaktadır.

A + B ——-> C

10 15 ?

mA + mB= mC olmalı

10+15 = mC

mC= 25 gram C oluşur. Cevap D dir.

15,8 gram A ve 22,2 gram B maddesi reaksiyona girerek C maddesini oluşturuyor. Kapta artan madde olmadığına göre reaksiyon sonucunda kaç gram C maddesi oluşur?

A)15,8 B) 31,6 C)38 D)44,4 E)50

Çözüm;

Soruyu okuduğumuz da kimyasal denklemi yazabiliyor olmamız gerekli. Kimyasal denklem yazılınca artık soruda verilen miktarları ilgili maddelerin altına yazıp Girenlerin kütleleri toplamını ürünlerin kütleleri toplamına eşitlemek gerekir.

A + B ——-> C

15,8 22,2 ?

mA + mB= mC olmalı

15,8 + 22,2 =mC

mC= 38 gram Cevap C

20 gram A ve 36 gram artansız olarak reaksiyona girdiğinde 12 gram C ve bir miktar D maddesini oluşturuyor. Buna göre oluşan D maddesinin kütlesi kaç gramdır?

A)15 B) 30 C)34 D)44 E)56

Çözüm;

Soruda reaksiyona girenleri ve ürünleri belirtmiş. O halde kimyasal denklemi yazabiliriz.

A + B ——-> C + D

20 36 12 ?

mA + mB= mC + mD olmalı

20 +36 = 12 + mD

mD= 44 Cevap D dir.

A + B ——-> C + D reaksiyonuna göre 30 gram A maddesi ile yeteri kadar B maddesi reaksiyona girerek 80 gram ürün oluşmaktadır. Buna göre reaksiyona giren B maddesi kaç gramdır?

A)15 B) 30 C)38 D)44 E)50

Çözüm;

Soruda C ve D nin kütlesi verilmemiş ikisinin toplamı verilmiş. O halde A ve B nin kütleleri toplamı 80 gram olmalı

A + B ——-> C + D

20 36 ——–80gr——-

mA + mB= 80

30 + mB= 80

mB= 50 gram çıkar. Cevap E

A + B ——-> C + D reaksiyonuna göre 50 gram A maddesinin tamamı 40 gram B ile reaksiyona girdiği zaman 20 gram D maddesi oluşmaktadır. Tepkimenin gerçekleştiği kapta artan madde yoksa kaç gram C oluşur.

A) 70 B) 60 C) 50 D)40 E)30

Çözüm;

A + B ——-> C + D

50 40 ? 20

mA + mB= mC + mD olmalı

50 + 40 = mC + 20

mC= 70 cevap A

Z——-> X + Y reaksiyonuna göre 85 gram Z maddesi ayrışarak 15 gram X maddesi ve bir miktarda Y maddesi oluşmaktadır. Kapta artan madde olmadığına göre oluşan Y maddesinin kütlesi kaç gramdır?

A) 50 B) 60 C) 70 D)80 E)90

Çözüm;

mZ= mX + mY

85= 15 + mY

mY= 70 gram Cevap C dir.

Z——-> X + Y reaksiyonuna göre 100 gram Z maddesinin yarısı ayrışarak 20 gram X maddesi ve bir miktarda Y maddesi oluşmaktadır. Buna göre oluşan Y maddesinin kütlesi kaç gramdır?

A) 30 B) 40 C) 50 D)60 E)70

Çözüm;

Soruda Z maddesinin yarısının ayrıştığı belirtilmiş. O halde 100 gr Z maddesinin 50 gramı ayrışmıştır. Başka bir ifadeyle 50 gram Z tepkimeye girmiştir.

mZ= mX + mY

50= 20 + mY

mY = 30 gram. Cevap A

Eğer soruda artan madde ile oluşan Y nin kütlesi toplamı nedir deseydi

Z nin yarısı reaksiyona girdiği için 50 gramı reaksiyona girmeden kalmıştır. 50 +30 = 80 gram olurdu.

Z ——-> X + Y reaksiyonuna göre Z maddesinin yarısı ayrışarak 20 gram X maddesi ve bir miktarda 50 gram Y maddesi oluşmaktadır. Buna göre reaksiyon için alınan Z maddesinin kütlesi kaç gramdır?

A) 30 B) 60 C) 120 D)140 E)150

Çözüm;

Soruda Z maddesinin yarısının ayrıştığı belirtilmiş. O halde Z maddesinden başlangıçta a gram olsun. Bunun yarısı yani a/2 gram reaksiyona girmiştir.

mZ= mX + mY

a/2= 20 + 50

a=140 gram Z maddesi vardır. Cevap D

2 gram A elementi ile 5 gram B elementi reaksiyona girerek AB bileşiği oluşmaktadır. 10 gram B elementi ile kaç gram A elementi reaksiyona girer?

A)5 B) 4 C)3 D)2 E)1

Çözüm;

Soruda verilen miktarların KAT ına bakılır. Butun rakamlar aynı KAT ile çarıpılıp sonuca ulaşılır.

A + B ———-> AB

2 5 7

? 10(5*2KAT)

2*2KAT 7*2KAT

4 gram A gereklidir. 14 gram AB oluşur

Cevap B dir.

Ve ya doğru orantı yoluyla bulunur. II. yol

2 gram A ile 5 gram B reaksiyona girerse

x gram A ile 10 gram B reaksiyona girer

___________________________

x= 4 gram A girer.

10.

2 gram A elementi ile 7 gram B elementi reaksiyona girerek A2B bileşiği oluşmaktadır. 10 gram A elementi ile kaç gram A2B bileşiği oluşur?

A)25 B)35 C) 45 D) 55 E) 65

Çözüm;

A + B ———-> A2B

2 7 9(Kütlenin korunumundan (2+7))

10(2*5KAT) ? ?

10(2*5KAT) 7*5KAT 9*5KAT

45 gram A2B bileşiği oluşur. Cevap C

II. yol

2 gram A ile 9 gram A2B oluşursa

10 gram A ile x

_______________

x=45 gram A2B bileşiği oluşur.

By kimyali • Kimya, Soru Bankası 0

Eyl 15 2025

Kuvvetli Asit ve Bazlarda pH-pOH

Kuvvetli asit ve bazlar suda tamamen iyonlaştıklarından çözeltinin derişiminden H⁺ ve OH^– iyonlarının derişimi iyonlaşma denklemi yardımıyla bulunabilir. Kuvvetli Asit ve Bazlarda pH-pOH hesaplamada aşağıdaki formülleri kullanacağız.

Kuvvetli Asitler

Kuvvetli asitler suda çözündüklerinde tamamen iyonlaşarak ortama H⁺ iyonları verirler. Kuvvetli asitlere örnek verecek olursak; HCl, HBr, HI, HNO₃, HClO₄ ve H₂SO₄

Kuvvetli Asitlerin iyonlaşma denklemi

HCl_(aq) ⇌ H⁺_(aq) + Cl^–_(aq)

H₂SO₄_(aq) ⇌ 2H⁺_(aq) + SO₄^-2_(aq)

pH Hesabı

pH değeri ise aşağıdaki formülle hesaplanır.

pH = -log[H⁺]

Kısaca soruda kuvvetli asit varsa pH hesaplanır.

Örnek; 0,001 M HCl çözeltisinin pH değerini hesaplayınız.

Çözüm;

Soruya baktığımızda verilen madde kuvvetli asit olan HCl nin iyonlaşma denklemini yazarak H⁺nın molar derişimini buluruz.H⁺ nın molar derişimini bulduktan sonra pH değerini pH = -log[H⁺] eşitliğinden buluruz.

HCl_(aq) ⇌ H⁺_(aq) + Cl^–_(aq)

10^-3M 10^-3M 10^-3M

pH = -log[H⁺]

pH=-log[10^-3]

pH=3 çıkar

Kuvvetli Bazlar

Kuvvetli bazlar suda çözündüklerinde tamamen iyonlaşarak ortama OH^– iyonları verirler. Kuvvetli bazlara örnek verecek olursak; NaOH, KOH, Ca(OH)₂, Ba(OH)₂, LiOH

Kuvvetli Bazların iyonlaşma denklemi

NaOH_(aq) ⇌ Na⁺_(aq) + OH^–_(aq)

Ca(OH)₂_(aq) ⇌ Ca⁺²_(aq) + 2OH^–_(aq)

pOH Hesabı

pOH değeri ise aşağıdaki formülle hesaplanır.

pOH = -log[OH⁻]

Kısaca soruda kuvvetli baz varsa pOH hesaplanır.

pH ve pOH arasındaki ilişki:

pH + pOH = 14

Örnek; 0,0005M Ca(OH)2 çözeltisinin pOH değerini hesaplayınız.

Çözüm;

Soruya baktığımızda verilen madde kuvvetli baz olan Ca(OH)2 nin iyonlaşma denklemini yazarak OH^–nin molar derişimini buluruz.OH^– nin molar derişimini bulduktan sonra pOH değerini pOH = -log[OH^–] eşitliğinden buluruz.

Ca(OH)2_(aq) ⇌ Ca⁺²_(aq) + 2OH^–_(aq)

XMolar XM 2XM

5.10^-4M 5.10^-4M 2*5.10^-4M =10^-3M

pOH = -log[OH⁻]

pOH = -log[10^-3]

pOH= 3 çıkar.

pH + pOH = 14 olduğunu biliyoruz. Bu çözeltinin pH ı;

pH + pOH = 14

pH+3= 14

pH=11 çıkar

Kuvvetli Asit ve Bazlarda pH-pOH Soruları ve Çözümleri

1. pH değeri 3 olan 4 litrelik çözeltideki H⁺ iyonunun mol sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 0.004 B) 0.024 C) 0.048 D) 0.1 E) 0.02

Çözüm;

pH = -log[H⁺] formülünden yola çıkarak, [H⁺] değerini buluruz. Daha sonra M=n/V formülünde bulduğumuz ve soruda verilen hacmi yerine koyarak cavaba ulaşırız.

pH = -log[H⁺]

3 = -log[H⁺]

10^-3 = [H⁺]

Yani, [H⁺] = 0.001 mol/L çıkar.

Soruda hacim 4L verilmiş. H+ nin derişimini 0,001 mol/L bulmuştuk.

M=n/V

10^-3 = n/4

n= 4.10^-3 mol çıkar.

n=0,004 mol çıkar. Cevap A

2. pOH değeri 11 olan 2 litrelik çözeltideki H⁺ iyonunun mol sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 0.02 B) 0.04 C) 0.1 D) 0.002 E) 0.08

Çözüm;

Soruda;

pOH = 11

Çözeltinin hacmi = 2 L olarak verilmiş. Çözeltideki H⁺ iyonunun mol sayısı isteniyor.

pH + pOH = 14 eşitliğinden pH değerini buluruz.
pH + 11= 14
pH=3 çıkar.

pH = -log[H⁺]

3 = -log[H⁺]

[H⁺]= 10^-3 molar çıkar.

Soruda hacim 2L verilmiş. H+ nin derişimini 0,001 mol/L bulmuştuk. Molarite formulunu kullanarak mol sayısını hesaplarız.

M=n/V

10^-3=n/2

n=2.10^-3 = 0,002 çıkar. Cevap D

3.

0.005 M H₂SO₄ sulu çözeltisinin pH değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) 2 B) 3 C) 4 D) 1 E) 5

Çözüm;

H2SO4 ün iyonlaşma denklemini yazarız. Çözeitinin derişiminden H⁺ iyonunun derişimini buluruz.

H₂SO₄_(aq) ⇌ 2H⁺_(aq) + SO₄^-2_(aq)

5.10^-3 2*5.10^-3 =10^-2M

[H⁺]=10^-2M çıkar.

pH = -log[H⁺]

pH = -log10^-2

pH=2 çıkar. Cevap A

4.

10⁻⁴ M HCl çözeltisinin pOH değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) 7 B) 6 C) 8 D) 9 E) 10

Çözüm;

HCl’nın iyonlaşma denklemi yazılır.

HCl_(aq) ⇌ H⁺_(aq) + Cl^–_(aq)

İyonlaşma denkleminden HCl ve H⁺nın katsayıları eşit olduğu için H⁺nın derişimi = HCl nin derişiminedir.

[H⁺]=10⁻⁴

pH = -log[H⁺]

pH= -log[10⁻⁴]

pH= 4 çıkar.

pH + pOH = 14 özellik

4 + pOH = 14

pOH=10 çıkar. Cevap E

5.

10^-10 M NaOH sulu çözeltisinin pH değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1 B) 2 C) 4 D) 10 E) 14

Çözüm;

NaOH baz olduğu için öncelikle pOH değerini buluruz. Burada pratik olarak bakarsak OH sayısı bir tane dolaysıyla NaOH ın derişimi OH- nin derişimi bir birine eşittir.

[OH⁻]= 10^-10

pOH = -log[OH⁻]

pOH = -log[10^-10]

pOH=10 dur.

pH + pOH = 14 özellik

pH + 10 = 14

pH=4çıkar. Cevap C

6.

pOH değeri 10 olan 1 litrelik çözeltideki H⁺ iyonunun mol sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 0.01 B) 0.02 C) 0.03 D) 0.004 E) 0.0001

Çözüm;

pH + pOH = 14 özellik

pH + 10 = 14

pH=4 çıkar.

pH = -log[H⁺] –>[H⁺]= 10^-pH

[H⁺]= 10^-pH

[H⁺]=10^-4

M=n/V

10^-4 = n/1

n=10^-4mol çıkar. Cevap E

By kimyali • Kimya, Soru Bankası 0

Eyl 12 2025

Denklem Katsayılarının Yorumu

Denklem katsayılarının yorumu yapılırken denklemde bulunan maddelerin fiziksel hallerine dikkat etmek gerekir. Kimyasal denklemlerdeki katsayılar denilince aklımıza mol, hacim ve tanecik gelmelidir.

Katsayılar; mol sayısıdır.

N_2(g)+ 3H_2(g)——-> 2NH_3(g)

1mol 3mol 2 mol

10 mol 30mol 20 mol

C₃H₈ + 5O₂ ——> 3CO₂ + 4H₂O

1 mol 5 mol 3 mol 4 mol

Katsayılar; molekül sayısıdır.

N_2(g)+ 3H_2(g)——-> 2NH_3(g)

1molekül 3 molekül 2 molekül

10 molekül 30 molkeül 20 molekül

Katsayılar; Fiziksel hali gaz olan maddeler için aynı koşullarda hacimdir.

N_2(g)+ 3H_2(g)——-> 2NH_3(g)

1 L 3L ___ 2L

5 Hacim 15Hacim 10 Hacim

22,4L 3.22,4L __ 2.22,4L

2N_2(g)+ 5O_2(g)——– > 2N₂O_5(g)

2 L 5L 2L

Denklem katsayılarının yorumu ile ilgili Örnekler

Soru; 1 molekül X₂ ile 2 molekül Y₂ nin reaksiyonu sonunda 1 molekül Z gazı oluşmaktadır. Z nin formulu nedir?

Çözüm;

1 molekül X₂+ 2 molekül Y₂——– > 1 molekül Z

X₂+ 2Y₂——– > X₂Y₄

Soru; 2 Hacim N₂ ile 5 Hacim O₂ nin reaksiyonu sonucunda 2 hacim X gazı oluşmaktadır. X gazının formulu nedir?

Çözüm;

2 hacim N_2(g)+ 5 hacim O_2(g)——– > 2_X

2N_2(g)+ 5O_2(g)——– > 2N₂O_5(g)

Soru; 1 Hacim N₂ ile 3 Hacim H₂ nin reaksiyonu sonucunda 2 hacim X gazı oluşmaktadır. X gazının formulu nedir?

Çözüm;

1 hacim N_2(g)+ 3 hacim H_2(g)——– > 2X

N_2(g)+ 5H_2(g)——– > 2NH3_(g)

X gazının formülü NH3 tür.

Soru; 2NH3(g) —–> N2(g) + 3H2(g) 6,8 gram NH3 bileşiğinin ayrışma tepkimesine göre oluşan N2 gazının normal koşullar altındaki hacmi kaç litredir?(N:14 H:1)

Çözüm; Reaksiyondaki herhangi bir maddenin Kütlesi biliniyorsa ilgili maddenin mol kütlesi yardımıyla o maddenin mol sayısını bulabiliriz. Mol sayısını bulduğumuz için denklemdeki bütün maddelerin kat sayıları yardımıyla mollerini bulabiliriz.

nNH3 = 6,8/17 = =0,4 mol

2NH3(g) —–> N2(g) + 3H2(g)

2mol 1mol 3mol

0,4mol 0,2mol 0,6mol

1mol N2 NŞA da 22,4 L hacim kaplarsa

0,2mol N2 NŞA da x

_________________________

x=4,48 L hacim kaplar

By kimyali • Kimya, Konu Anlatımı 0

«‹ 2 3 4 5

Kimya

Yükseltgenme basamaklarını bulmak için dikkat edilmesi gereken hususlar:

Yükseltgenme Basamakları hesaplama;

Na(Cl)O4, K2(Cr2)O7, H(Cl)O4, Mg(S)O4, NA2(C)O3, K3(P)O4, Ca(C)O3, (Cr2)O7^-2

Maksimum yükseltgenme basamağı

Molekülde Polarlık Apolarlık

Molekülde Polarlık Apolarlık Açıklamalı Örnekler

Molekülde Polarlık Apolarlık ve Lewis Nokta Yapısı

Bağın polarlık apolarlığı

Molekülün polarlık apolarlığı

Bağın polarlık apolarlığı

Molekülün polarlık apolarlığı

Sabit oran nasıl hesaplanır?

Sabit oranlar Kanunu(Sabit oran) hesaplama yöntemleri

1. Atom kütleleri yardımıyla sabit oranı bulabiliriz.

2. Atom kütleleri oranı yardımıyla sabit oranı bulabiliriz.

3.Kütlece yüzde yardımıyla sabit oranı bulabiliriz.

Sabit Oranlar Kanunu Çözümlü Sorular

4. SO3 bileşiğinde kütlece %60 O elementi bulunduğuna göre bileşiğin sabit oranı kaçtır?

Kütlenin Korunumu Kanunu Soruları ve Çözümleri

Kuvvetli Asitler

Kuvvetli Asitlerin iyonlaşma denklemi

pH Hesabı

Kuvvetli Bazlar

Kuvvetli Bazların iyonlaşma denklemi

pOH Hesabı

pH ve pOH arasındaki ilişki:

Kuvvetli Asit ve Bazlarda pH-pOH Soruları ve Çözümleri

3.

4.

5.

6.

Son Konular

Son Yorumlar