Aktiflik Soruları ve Cevapları

 

 

Aşağıda Aktiflik Soruları ve Cevapları nı inceliyor olacağız. Kısaca aktiflikten bahsedecek olursak; Metallerin elektron verme, ametallerin elektron alma isteklerine aktiflik denir. Elektron alış-verişi ile gerçekleşen reaksiyonlara redoks reaksiyonları denir.

Bir redoks reaksiyonunun kendiliğinden gerçekleşebilmesi  için, yükseltgenen elementin elektron  verebilme kabiliyetinin (aktifliğinin) indirgenen elementten fazla olması gerekir.

1.

X+2   +    Yo     ——–>   Xo   +   Y+2

Xo      +   Z+2  ——–>   X+2  +   Zo

 Tepkime denklemleri yukarıdaki gibi olan X, Y, Z elementlerinin aktifliklerini büyükten küçüğe sıralayınız.

Çözüm;

1. İlk tepkime:

X+2   +    Yo     ——–>   Xo   +   Y+2

Bu tepkimede Y, X+2  ‘yi indirgeyerek X0  haline gelir. Bu durum, Y’nin X’ten daha aktif olduğunu gösterir. Y’nin daha aktif olduğunu ve X’in ise Y’ye göre daha az aktif olduğunu anlıyoruz. Aktiflik sıralaması Y>X

 

2. İkinci tepkime:

Xo      +   Z+2  ——–>   X+2  +   Zo

Burada X, Z+2‘yi indirgeyerek Z0 haline getirir. Bu durumda X’in Z’den daha aktif olduğunu anlıyoruz. Aktiflik sıralaması X>Z

 

Bu bilgiler ışığında, aktiflik sıralamasını belirleyelim:

  • Y > X (ilk tepkimeden)
  • X > Z (ikinci tepkimeden)

Buna göre, elementlerin aktiflik sıralaması: Y > X > Z  dir.

 

2.

Aşağıdaki tepkimeler kendiliğinden gerçekleşmektedir.

X(k)  +  2H+ (aq) ——–>  X+2 (aq)   +  H2(g)

Y(k)  +  X+2 (aq)  ——–>  Y+2 (aq)   +  X(k)

Z(k)  +  Y+2 (aq)  ——–>  Z+2 (aq)   +  Y(k)

Buna göre X, Y, Z ve H elementlerinin elektron verme eğilimlerini büyükten küçüğe doğru sıralayınız.

 

Çözüm;

Verilen tepkimeleri inceleyerek X, Y, Z ve H elementlerinin elektron verme eğilimlerini sıralayalım:

İlk tepkime:
X(k)  +  2H+ (aq) ——–>  X+2 (aq)   +  H2(g)

Bu tepkimede X, H+ iyonlarını indirger ve kendisi +2 değerlik durumuna geçer. Bu durum, X’in H+’dan daha aktif olduğunu gösterir.  Aktiflik sıralaması X>H

İkinci tepkime:
Y(k)  +  X+2 (aq)  ——–>  Y+2 (aq)   +  X(k)

Burada Y, X+2 iyonunu indirger. Y’nin X’ten daha aktif olduğunu gösterir.Aktiflik sıralaması Y>X

Üçüncü tepkime:
Z(k)  +  Y+2 (aq)  ——–>  Z+2 (aq)   +  Y(k)

Burada Z, Y+2 iyonunu indirger. Z’nin Y’den daha aktif olduğunu gösterir.Aktiflik sıralaması Z>Y

Bu tepkimelere göre şu sonuçları elde ediyoruz:

X > H (ilk tepkimeden)
Y > X (ikinci tepkimeden)
Z > Y (üçüncü tepkimeden)

Buna göre, aktiflik sıralaması: Z > Y > X > H

 

3.

Aktiflik soruları ve cevapları

 

X, Y ve Z metallerinin elektron verme eğilimi X>Y>Z şeklindedir. Buna göre metal kaplardan hangisinde aşınma gözlenir?

 

Çözüm;

Aktiflik sorularını çözebilmek için “Aktif olan aşınır.”  bilgisini kodlamamız bu tür soruları çözümünde çok işimize yarayacaktır.

I. kabı inceleyeyecek olursak Kap X maddesinden yapılmış, içinde YNO3 çözeltisi var. X ve Y nin aktiflikleri soruda X>Y>Z olarak verilmiş. X>Y olduğu için bu kapta aşınma olur.

II. kabı inceleyeyecek olursak Kap Y maddesinden yapılmış, içinde ZNO3 çözeltisi var. Y ve Z nin aktiflikleri soruda X>Y>Z olarak verilmiş. Kabı oluşturan Y maddesi, Çözeltideki Z den daha aktif olduğu için(Y>Z) aşınma gerçekleşir.

I. kabı inceleyeyecek olursak Kap Z maddesinden yapılmış, içinde XNO3 çözeltisi var. Z ve X nin aktiflikleri soruda X>Y>Z olarak verilmiş.  Aktifliklerin karşılaştıtılmasındanda alaşılacağı uzere X>Z.  Dolayısıyla bu kapta aşınma gerçekleşmez.

 

4.

 

Aktiflik sorusu ve çözümü

X,Y,Z metallerinin aktiflik sırası  X>Y>Z şeklindedir. Bu metallerden yapılmış olan kaplardan hangilerinde bir süre sonra aşınma gözlenir?

Çözüm;

“Aktif olan aşınır” diyoruz ve kap ve çözeltideki elementin aktifliğini karşılaştırarak soruyu çözüyoruz.

I. kap

Kap Z maddesinden yapılmış,   çözeltide Y var. Soruda aktiflikler X>Y>Z şeklinde verilmiş. Çözeltideki madde Y, kabın yapısındaki madde Z den aktif olduğu için I. kapta aşınma olmaz.

II. kap

Kap X maddesinden yapılmış,   çözeltide Z var. Soruda aktiflikler X>Y>Z şeklinde verilmiş. Çözeltideki madde Z, kabın yapısındaki madde X den pasif  olduğu için II. kapta aşınma olur.

III. kap

Kap Y maddesinden yapılmış,   çözeltide Z var. Soruda aktiflikler X>Y>Z şeklinde verilmiş. Çözeltideki madde Z, kabın yapısındaki madde Y den pasif  olduğu için III. kapta aşınma olur.