Konu Anlatımı

Kimyasal hesaplamalar soru çeşitlerinden biri olan Eşit Mol – Eşit Hacim Soruları ve Çözümleri konusuna geçmeden soru çözümlerinde kullanacağımız mantıktan bahsedelim.

Eşit Mol – Eşit Hacim Problemlerini çözerken denklem katsayılarının yorumu konusundan faydalanacağız. Kısaca denklem katsayılarını nasıl yorumlayacağımızdan bahsedecek olursak;

• Denklem katsayıları mol sayısıdır.
• Denklem katsayıları molekül sayısıdır.
• Katsayılar; Fiziksel hali gaz olan maddeler için  aynı koşullarda hacimdir.

2N_2(g)        +      5O_2(g)  ——– >  2N₂O_5(g)

2mol                 5mol                    2mol

2molekül        5molekül            2molekül

2 L                       5L                        2L

Bu tarz soruları çözmek için aşağıdaki notlardan faydalanacağız.

Not 1 : Soruda miktar(Mol Hacim) verilmişse; Soruda verilen miktar(Mol Hacim) ile denklemdeki katsayı arasındaki KAT a bakılır.  Bütün katsayıların  aynı katı alınır.

Not 2 : Soruda eşit miktar(Mol Hacim) verilmiş ve artan miktar soruluyorsa; denklem katsayıları ile verilen eşit miktar(Mol Hacim) arasındaki  KAT a bakılır, KAT ı KÜÇÜK olana göre işlem yapılır. Bütün denklem kat sayıları   KÜÇÜK KAT  ile çarpılır. Küçük kat olan madde biter.

Not 3 : Soruda eşit miktar(Mol Hacim) denmiş ama miktar verilmemişse DENKLEM KATSAYISI  BUYUK olandan eşit miktar(Mol Hacim) alınır. Hangi maddeden % kaç artar cevap bulunur.

Eşit Mol – Eşit Hacim Soruları ve Çözümleri ne geçmeden Önce Not1 deki bilgiler yardımıyla kimyasal hesaplamalar nasıl yapılır örnek sorular üzerinde görelim.

1.

N2​(g)+3H2​(g)→2NH3​(g)

Yukarıda verilen tepkimeye göre 6 mol N2 gazından kaç mol NH3 bileşiği oluşur?

Çözüm;

Not 1 : Soruda miktar(Mol Hacim) verilmişse; Soruda verilen miktar(Mol Hacim) ile denklemdeki katsayı arasındaki KAT a bakılır.  Bütün katsayıların  aynı katı alınır.

Not1 Kimyasal hesaplamaların mantığıdır. Önce mantığı öğrenelim sonra  Eşit Mol – Eşit Hacim Soruları ve Çözümleri konusuna geçeğiz.

12 mol NH3 bileşiği oluşmuştur.

2.

N2(g) + O2 (g)    →    N2O3(g)

28,8 gram O2 yeterince N2 ile reaksiyona girerek N2O3 bileşiği oluşuyor. Reaksiyon sonucunda kaç mol N2O3 oluşur?

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için reaksiyonu denkleştirmemiz gerekmektedir.

2N2(g) + 3O2 (g)    →    2N2O3(g)

Soruda miktarı verilen maddenin molü bulunur. Bulduğumuz mol sayısı ile Maddenin kat sayısı arasındaki KAT bulunur. Denklemdeki bütün katsayılar aynı kat ile çarparız.

Sonra Soruda miktarı verilen madde O2 nin molünü buluruz.

nO2 = 28,8/32 = 0,9 mol  çıkar

Sayısal dersler de başarılı olmanın yollarından bir tanesi de soruları ve çözümlerini incelemektir. Buna istinaden hazırlamış olduğumuz Denklemli Miktar Geçiş Soruları ve Çözümleri konusunu inceleyebilirsiniz.

Denklemli Miktar Geçiş Sorularını çözerken mol kavramı ve denklem katsayılarının yorumu konularından faydalanacağız.

Soruları çözerken aşağıdaki işlem sırasından faydalanırız.

• Soruda denklem verilmemişse denklem yazılır ve denkleştirilir veya denklem varsa denk oluolup olmadığı kontrol edilir denk değilse denkleştirilir.
• Denklemli miktar problemlerinde soruda miktarı verilen maddenin mol sayısı bulunur.
• Denklem katsayıları kullanılarak denklemdeki bütün maddelerin mol sayıları bulunur.
• Sorulan maddenin mol sayısından istenen miktara geçiş yapılır.

1. 3mol C2H6 bileşğinin yeterince O2 gazı ile tepkimesinden kaç gram CO2 oluşur? (C:12 O:16)

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için kimyasal denklem yazılır ve denkleştirilir.

Soruda verilen maddeler Hidrokarbonun yanması reaksiyoru olduğu için şu bilgiyi bilmemiz gerekir. Yapısında  C,H veya C,H,O bulunan bileşikler O2 ile reaksiyona girerse CO2 ve H2O oluşur.

Denklem yazılır.

C2H6     +    O2  —–> CO2    +  H2O

Denklemi denkleştiririz.

C2H6     +    3O2  —–> 2CO2    + 3 H2O

Bulduğumuz katsayılar mol sayısıdır. Soruda verilen mol sayısı ile denklemdeki mol sayısı arasındaki kata bakılır. Denklemdeki diğer maddelerin aynı katı alınarak reaksiyon sorucunda diğer maddelerin mol sayıları bulunur.

C2H6        +       3O2      —->    2CO2       +     3 H2O

1mol                  3mol                 2mol                 3mol

3kat*1mol    3kat*3mol        3kat* 2mol        3kat*3mol

3mol               9mol                  6mol                  9mol

Soruda bizden oluşan CO2 nin kütlesi isteniyor.

1mol CO2             44 gram ise

6 mol CO2           x gram dır

___________________

x=264 gram CO2 Oluşur.

2.

3. C(k) + O2(g) —->CO2 (g)

Yukarıda verilen C’ nun yanma tepkimesine göre 18 g karbonun(C) tamamen yanması sonucu kaç gram CO2 gazı oluşur? (C:12g/mol O:16g/mol)

A)11 g    B)22 g   C) 33 g   D) 66 g    E) 44 g

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için reaksiyonu denkleştirmek gerek.

C(k) +1/2 O2(g) —->CO2 (g)

12 gram C reaksiyona girerken       44 g CO2 oluşuyrsa

18 gram C reaksşyona girerken       x gram CO2 oluşur.

______________________________

x= 66 gram CO2 oluşur.

Açık hava basıncı barometre ile ölçülürken, kapalı kaplardaki gaz basıncı manometre  yardımıyla ölçülür.

Manometre, bir ucu gaz kabına bağlanmış U şeklindeki bir  borudan oluşur.

Manometrelerin;

1. Kapalı uçlu manamotreler

2. Açık uçlu manomatreler

olmak üzere  iki çeşidi bulunmaktadır.

1. Kapalı uçlu manamotreler

Kapalı uçlu manometrelerde gaz basıncı U borusundaki sıvı yüksekliğine eşittir.

Pgaz=h cmHg

2. Açık uçlu manomatreler

Açık manometrelerde gaz basıncı ölçülürken civa yüksekliği ve açık hava basıncı dikkate alınır.

Basit Formül ve Gerçek Formül Soruları  ve Çözümlerine geçmeden önce  basit(kaba) formül ve  molekül (gerçek) formül  nedir? kısaca bahsedelim.

Basit Formül; Bileşiklerde elementlerin türünü ve atom sayılarının birbirine oranını gösteren formüle basit (kaba) formül denir.

Konuyu şöyle örneklendirelim;

C3H6 bileşiğini oluşturan elementlerin sayılarını sadeleştirirsek kaba formülünü buluruz. C3H6 bileşiğinin basit formülü CH2 dir.

Bir bileşiğin basit formülünden;

• Bileşiği oluşturan atomların türü
• Atom sayılarının oranı
• Bileşiği oluşturan elementlerin atom kütleleri biliniyorsa kütlece birleşme oranı ve elementlerin kütlece yüzdeleri bulunabilir.

C2H4   ve C3H6 bileşiklerinin basit formülü CH2 dir.

Molekül Formül; Bileşiği oluşturan elementlerin(atomların)  gerçek sayılarını gösteren formüllere molekül(gerçek) formül denir.

Bir bileşiğin molekül formülünden;

• Bileşiği oluşturan atomların türü,
• Atom sayılarının oranı
• Elementlerin atom kütleleri biliniyorsa bileşiğin molekül kütlesi,  kütlece birleşme oranı ve Atomların kütlece yüzdeleri bulunabilir.

Kısaca şöyle bir tanımlama yapabiliriz. Molekül formül  basit formülün genişletilmiş halidir.

C5H10 molekül formül ilen CH2 basit formüldür.(Basit formülü bulurken C5H10 element sayılarının her ikisini de bölen sayı olan 5 e böleriz. )

Not: Basit formül ile gerçek formül arasında;

(Basit formülün mol kütlesi).n =  Gerçek formülün molekül kütlesi     şeklinde bir bağıntı bulunmaktadır.

Basit Formül ve Gerçek Formül Soruları  ve Çözümleri

1. Azot ile oksijenden oluşan bir bileşiğin analizinden 2,8 gr azot ile 8 gr oksijenin birleştiği tespit edildiğine göre bileşiğin basit formülü nedir?(N: 14, O: 16)

Çözüm;

Bileşiğin bait formulunu bulabilmek için her bir atomun mol sayısı bulunur.

N_{mol sayısı}O_{mol sayısı}

N_2,8/14O_8/16

N_0,2O_0,5

Virgüllü sayılardan kurtulmak için her sayıyı 10 ile çarparsak bileşiğin formulü;

N₂O₅

Çıkar

2. CH ve O’den oluşan organik bir bileşiğin 3 gramında 1,2 gram C, 0,2 gram H vardır. Bu bileşiğin basit formülü nedir? (H:1 , 0:16 , C: 12 )

A)CH20    B)C2H40     C)C2H5OH    D)CH3COOH    E)HCOOH

Çözüm;

Bileşiğin basit formulunu bulabilmek için her bir atomun mol sayısı bulunur.

Mol sayılarını bulabilmek için bileşiğin yapısında bulunan herbir elementin kütlesini bilmemiz gerekli.

Soruyu incelediğimizde bileşiğin yapısında 1,2 gram C, 0,2 gram H var ve birde bileşiğin kütlesi 3 gram verileri var.

Bileşiğin kütlesinden C ve H nin kütlesini çıkarırsak Oksiyenin kütlesini buluruz.

Oksijenin kütlesi=3-(1,2+0,2) =1,6 gram çıkar.

Cmol sayısı   Hmol sayısı   Omol sayısı

C1,2/12  H0,2/1  O1,6/16

C0,1 H0,2 O0,1 virgüllerden kurtulmak için 10 ile çarparsak

Basit formul : CH2O çıkar
Cevap A

3. 14 gram X ile 30 gram Y’nin tepkimesinden 6 gram Y artıyor. Buna göre bileşiğin basit formülünü yazınız. (X:14 Y:16)

Çözüm;

30 gr Y nin 6 gramı artıyorsa reaksiyon a 24 gram Y girer. Harcanan miktarları atom ağırlıklarına bölersek formülü buluruz

X14/14 Y24/16

X1Y3/2 rasyonel sayıdan kurtulmak için 2 ile çarparsak

Formül X2Y3 çıkar.

4. Bir organik bileşiğin 30 gramında 2 gram hidrojen atomu vardır. Bu bileşiğin kütlece 2/5’i karbon ve 8/15’i oksijen atomundan        oluşmaktadır. Bu bileşiğin mol kütlesi 180 gram olduğuna göre bileşiğin basit ve molekül formülünü bulunuz.

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için 30 gramda bulunan C H ve O atomlarının miktarını bulup Mol sayılarını bulmalıyız.

H:2 gr

O:30*8/15=16 gr

C:30*2/5=12 gr

Her bir elementin Mol sayısı bulunur.

C12/12 H2/1O16/16 = CH2O basit formül.

X.(basit formül)= mol kütlesi

x.(CH2O) =

x.(12+2+16)=180

x= 6 çıkar

X.(CH2O)= molekül formül

6.(CH2O)

Molekül formül : C6H12O6 çıkar

5.Karbon ile Hidrojenden oluşan bir bileşiğin analizinden 2,4 g karbon ile 0,4g hidrojenin birleştiği  ve  molekül  kütlesinin  de  56 g/mol olduğu  biliniyor.  Buna göre bileşiğin gerçek formülü nedir?(C:12 H:1)

Çözüm;

Öncelikle bileşiğin basit formülünü buluruz. Bileşiğin basit formulunu bulabilmek için her bir atomun mol sayısı bulunur.

Basit formül ile gerçek formül arasında;

(Basit formülün mol kütlesi).n =  Gerçek formülün molekül kütlesi     şeklinde bir bağıntı bulunmaktadır.

C_{mol sayısı}H_{mol sayısı}

C_2,4/12H_0,4/1

C_0,2H_0,4

gerekli sadeleştirmeleri yaparsak basit formul;

CH2 çıkar 

(Basit formülün mol kütlesi).n =  Gerçek formülün molekül kütlesi 

(CH2).n = 56

(12+2).n=56

14n=56

n=4 çıkar.

Molekül Formül ise

(CH2).4 =  C4H8  çıkar.

6. XaYb bileşiğinin kütlece %64 ü Y elementidir buna göre bu bileşiğin basit formülü nedir (X=27 Y =32)

Çözüm;

Bileşiğin tamamı %100 dür. %64 ü Y ise 100-64 = %36 sı X tir.

X_36/27Y_64/32  ——> X_4/3Y₂ —–> X4Y6—>X2Y3

7. Düz zincirli bir hidrokarbonun 17,4 gramının, yeteri kadar O2 ile tepkimesinden 52,8 gram CO2 gazı oluşuyor.
Bu hidrokarbonun basit formülü nedir?

Çözüm;

Hidrokarbon demek yapısında C ve H elementleri bulunan bileşik demektir. Soruda bize hidrokarbonun basit formülüü soruluyor. Ohalde bileşiğe CxHy diyelim. Reaksiyonun tamamını yazmaya gerek yok çünkü CxHy deki karbonun sayısı kadar CO2 oluşacak

CxHy ————-> x CO2
12x+y gram bileşik  girerse 44x gram CO2 oluşur

12x+y gram CxHy girerse 44x gram CO2 oluşur
17 ,4 gram CxHy 52,8 gram CO2
___________________________________
Oran Orantıdan 5x=2y çıkar

x= 2n dersek
y= 5n çıkar

C2nH5n

Basit formül C2H5 çıkar.

8. Kütlece %20 si hidrojen olan karbon hidrojen bilesiginin 1 molü 30 Gr olduğuna göre bileşiğin molekül formülü nedir?

Çözüm;

Karbon ve hidrojenden oluşan bileşiğin %20 si H ise  %80 C dur. Bileşiğin tamamı %100 dür.

C80/12 H20/1—–> paydaları eşitlemek için bileşiği 12 ile çarparsak

C80H12*20 ——> gerekli sadeleştirmeleri yaparsak basit formulu buluruz.

CH3 çıkar.

(Basit formul)*n= Molekül formul

15.n=30

n=2 çıkar.

Molekül formül C2H6 çıkar.

Kimyasal hesaplamalar sorularının bir kısmını sabit oranlar kanunu kullanarak çözdüğümüz için sizlere Sabit Oran ve Kimyasal Hesaplamalar  konusunu hazırlamayı uygun gördük. Aşağıda sabit oranların kimyasal hesaplamalarda nasıl kullanıldığına dair soru çeşitleri bulunmaktadır.

Not 1 : Soruda miktar verilmişse; Soruda verilen miktar ile sabit oran arasındaki KAT a bakılır.  Bütün sabit oranların aynı katı alınır.

Not 2 : Soruda eşit miktar verilmiş ve artan miktar soruluyorsa  KAT a bakılır, KAT ı KÜÇÜK olana göre işlem yapılır. Bütün sabit oran rakamları  KÜÇÜK KAT  ile çarpılır. Küçük kat olan madde biter.

Not 3 : Soruda eşit miktar denmiş ama miktar verilmemişse SABİT ORAN BÜYÜK olandan eşit miktar alınır. Hangi elementten % kaç artar cevap bulunur.

NOT : Sabit oranlar toplamı  bileşiğin kütlesini verir. (Kütlenin korunumu kanunundan )

Şimdi yukarıdaki not ları soru tiplerinde uygulayarak pekiştirelim.

Not 1 : Soruda miktar verilmişse; Soruda verilen miktar ile sabit oran arasındaki KAT a bakılır.  Bütün sabit oranların aynı katı alınır.

NOT : Sabit oranlar toplamı  bileşiğin kütlesini verir. (Kütlenin korunumu kanunundan )

 Soru Çeşitleri ve Çözümleri

Aşağıdaki soru tiplerinin tamamını Not 1 e  göre çözeceğiz.

Soru 1.X₂Y₃ bileşiğinin kütlece birleşme oranı X/Y = 3/7 dir.  40  gram X₂Y₃ bileşiği elde etmek için kaç gram   X ve Y alınmalıdır?

Çözüm;

Soruda verilen miktar ile sabit oran arasında 4 KAT bulduk. Bütün sabit oranların 4 KAT ını alacağız.

Sorunun cevabı karşımıza çıkıyor. 12 gr X  28 gr Y alınmalıdır.

Soru 2.XY bileşiğinin sabit oranı mX/mY = 2 / 5 tir. 12 gram X ile kaç gram XY bileşiği oluşur? 

Çözüm;

Soruda verilen miktar ile sabit oran arasında 6 KAT bulduk. Bütün sabit oranların 6 KAT ını alacağız.

42 gram XY bileşiği oluşur.

Soru 3.XY2 bileşiğinin sabit oranı mX/mY = 4/5 tir.   15 gram Y ile;

   a.Kaç gram bileşik oluşur?  b.Kaç gram X gereklidir?

Çözüm;

Soruda verilen miktar ile sabit oran arasında 3 KAT bulduk. Bütün sabit oranların 3  KAT ını alacağız.

a. 27 gram bileşik oluşur.         b. 12 gram X gereklidir.

Not 2 : Soruda eşit miktar verilmiş ve artan miktar soruluyorsa  KAT a bakılır, KAT ı KÜÇÜK olana göre işlem yapılır. Bütün sabit oran rakamları  KÜÇÜK KAT  ile çarpılır. Küçük kat olan madde biter.

NOT : Sabit oranlar toplamı  bileşiğin kütlesini verir. (Kütlenin korunumu kanunundan )

Aşağıdaki soru tiplerinin tamamını Not 2 e  göre çözeceğiz.

Soru 1 :  X2Y3 bileşiğinin kütlece birleşme oranı X/Y = 3/7 dir. 21 er gram X ve Y alınarak en çok kaç gram bileşik oluşur, hangi elementten kaç gram artar?

Çözüm;

Evet arkadaşlar Bu tarz soruları Not 2 ye göre çözeceğiz.  Bura sabit oranlar ile verilen miktarlar arasındaki KÜÇÜK KAT ı bulacağız. Ben eşit miktarları üste yazıp küçük katı bulup, bütün sabit oranların KÜÇÜK KAT ını alıp aşağı yazarak sonuca ulaşıyorum .

21-9 = 12 gram X ten artar.   21-21= 0 Y biter, 30 gram X2Y3 oluşur.

Soru 2 :  X2Y3 bileşiğinin kütlece birleşme oranı X/Y = 3/7 dir. 18 gram X  49 gram Y alınarak en çok kaç gram bileşik oluşur, hangi elementten kaç gram artar?

18-18 = 0 X biter.   49-42= 7 gr Y artar, 60 gram X2Y3 oluşur.

Not 3 : Soruda eşit miktar denmiş ama miktar verilmemişse SABİT ORAN BÜYÜK olandan eşit miktar alınır. Hangi elementten % kaç artar cevap bulunur.

NOT : Sabit oranlar toplamı  bileşiğin kütlesini verir. (Kütlenin korunumu kanunundan )

Aşağıdaki soru tiplerinin tamamını Not 3 e  göre çözeceğiz.

Soru 1: X2Y bileşiğinin kütlece birleşme oranı mX/mY = 5/2 dir.  Eşit kütlede X ve Y elementlerinden alınarak X2Y bileşiği oluşturuluyor. Hangi elementten yüzde kaç artar?

Soru 2: X2Y bileşiğinin kütlece birleşme oranı mX/mY = 5/2 dir.  Eşit kütlede X ve Y elementlerinden alınarak X2Y bileşiği oluşturuluyor. Tepkime sonucunda 12 gram madde artışı oluyorsa kaçar gram X ve Y alınmıştır?

Yukarıdaki not ları hacim veya mol sayısı verilen denklemlerde de kullanabiliriz.

Fiziksel ve Kimyasal Değişimler ile ilgili hazırlamış olduğumuz konu anlatımı ve soru ve çözümlerini inceleyerek konu hakkındaki bilginizi artırabilirsiniz.

Maddenin yapısında meydana gelen değişimler;

• Fiziksel Değişim

• Kimyasal Değişim

olmak üzere ikiye ayrılır

Fiziksel Değişim: 

•  Maddenin dış yapısında (dış görünümünde) meydana gelen değişimlere  denir. Fiziksel değişimler sonucunda yeni maddeler oluşmaz.

Fiziksel değişim = Fiziksel olay

•  Fiziksel olaylar fiziksel bağların kopması veya oluşması yoluyla gerçekleşir.
•  Fiziksel olayların tersi de fiziksel dir.

Şimdi fiziksel değişim örneklerini inceleyelim;

Bütün hal değişim olayları( Erime,  donma, kaynama, süblimleşme , kırağılaşma) fizikseldir.

Kağıdın yırtılması

Tebeşirin toz haline getirilmesi,

Karışımların oluşturulması veya ayrıştırılması fizikseldir. (Ayrımsal Damıtma, buharlaştırma vb.)

Mumun erimesi *(Erime hal değişimi olduğu için fizikseldir.)

Gökkuşağı oluşumu

Yoğurttan ayran elde edilmesi

Yemek tuzunun suda çözünmesi, şekerin suda çözünmesi

Metallerin veya alaşımların elektriği iletmesi fizikseldir.

Kimyasal değişim;

•  Maddenin iç yapısında meydana gelen değişimlere kimyasal değişim denir. Kimyasal değişimlerde yeni madde oluşur.

Kimyasal olay = Kimyasal değişim = Kimyasal tepkime = Kimyasal reaksiyon

•  Kimyasal değişimler kimyasal bağların oluşması veya kopması yoluyla gerçekleşir.
•  Kimyasal olayların tersi de kimyasaldır.

Şimdi kimyasal değişim örneklerini inceleyelim;

Bütün yanma olayları kimyasaldır.

Mumun yanması

Bileşiklerin oluşması veya ayrışması kimyasaldır.

Paslanma kimyasaldır,

Küflenme(Ekmeğin küflenmesi)

Sütten yoğurt eldesi (Mayalanma)

Asit, baz ve tuzlardan oluşan  iyonik çözeltilerin elektriği iletmesi kimyasaldır.

Sindirim

Fotosentez

Gümüşün kararması ->Gümüşün oksijenle tepkimeye girmesi demektir o halde   kimyasaldır.

Fiziksel ve Kimyasal Değişimler Soruları ve Çözümleri

1.

I. Mumun erimesi

II. Ekmeğin küflenmesi

III. Sütün mayalanası

Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri kimyasal değişimdir?

A) I     B)I ve II   C) I ve III    D)II ve III      E)I, II, III

Çözüm;

Bütün hal değişimleri(Erime, donma, kaynama, buharlaşma) fiziksel değişimdir.

I. Şıkta mumun erimesi demiş fizikseldir.

II. Ekmeğin küflenmesi  Kimyasaldır.

III. Sütün mayalanası   Kimyasaldır.

2. Aşağıda verilen olaylardan hangisi kimyasal değişim ile gerçekleşir?

A) Suyun Kaynaması

B) Buzun Erimesi

C) Suyun Buharlaşması

D) Mumun yanması

E) Süblimleşme

Çözüm;

Bütün hal değişim olayları Fiziksel değişime örnektir. Donma, erime, kaynama, buharlaşma, krağılaşma, süblimleşme.

Bütün yanma olayları ise kimyasaldır.

Cevap D.

Web sayfamızdaki diğer konu anlatımlarını ve soru çözümlerini incelemek için tıklayınız.

Kütlece birleşme oranı nasıl hesaplanır? sorusunun cevabını örnek sorular ve çözümleri yaparak anlatalım. Kütlece birleşme oranı sorusu ile sabit oran sorusu aynı şeyleri ifade etmektedir. Bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasındaki orana Kütlece birleşme oranı denir.

1. Al2O3 bileşiğinin kütlece birleşme oranını bulalım.( Al: 17 O:16 )

Çözüm:

Bir bileşiğin kütlece birleşme oranını bulabilmek için bileşiği oluşturan elementlerin sayıları ile atom kütleleri çarpılıp oranlanır.

mAl/mO  = 2.Al /3.O = 2.27 / 3.16 = 9/8

2.  X2Y3 bileşiğinde kütlece %40 X elementi bulunmaktadır.  Buna göre X2Y3 bileşinin kütlece birleşme oranı nedir?

Çözüm;

X2Y3 bileşiğinde kütlece %40 X ise %60 y dir.

mX/mY = 40/60 = 2/3 tür.

3.  C2H6 bileşiğinin kütlece birleşme oranını bulalım.( C: 12 H:1 )

Çözüm;

mC/mH= 2.C/6.H = 2.C/6.H = 2.12 /6.1 = 4/1

4. SO3 bileşiğindeki elementlerin kütlece birleşme oranını işlem basamaklarını göstererek mS/mO cinsinden yazınız.  (S: 32 g/mol, O:16 g/mol)

Çözüm;

Bileşiği oluşturan elementlerin sayısı ile mol kütleleri çarpılıp oranlanırsa kütlece birleşme oranını buluruz.

mS/mO = S/3.O = 32/3.16 = 2/3

Kütlece birleşme oranı nasıl hesaplanır? diye düşündüğünüz soruları yorum bölümüne yazabilir siniz.

Web sayfamızdaki diğer konu anlatımlarını ve soru çözümlerini incelemek için tıklayınız.

Katalizör nedir?

Kimyasal reaksiyonun aktivasyon enerjisini düşürerek tepkime hızını artıran ve tepkime sonunda kimyasal yapısında herhangi bir değişiklik meydana gelmeden oluşan maddelere denir. Katalizörün tepkime üzerinde meydana getirdiği bu değişikliğe de kataliz adı verilir.

Yukarıdaki grafiktende anlaşılacağı üzere katalizör aktivasyon enerjisinin değerini düşürdüğü zaman ileri ve geri aktivasyon enerjiside aynı miktarda azalacaktır.

Aktivasyon enerjisinin düşmesine rağmen reaksiyon esnasında alınan yada verilen enerji  (Tepkime entalpisi  ΔH ) değişmeyecektir.

Katalizör tepkimeye girip tepkime sonunda  herhangi bir değişikliğe uğramadan çıktığı için net tepkime denkleminde yer almaz.

Tepkimeye giren katalizör;

tepkimeye girenlerle aynı fazda ise homojen katalizör, farklı fazda ise heterojen katalizör olarak adlandırılır.

Bir katalizörün işlevi, aktivasyon enerjisini düşürmektir, böylece parçacıkların daha büyük bir kısmı reaksiyona girecek kadar enerjiye sahip olur. Bir katalizör, bir reaksiyon için aktivasyon enerjisini şu şekilde azaltabilir:

• Reaksiyona giren parçacıkları, başarılı çarpışmaların daha olası olacağı şekilde yönlendirmek (Etkin çarpışma sayısını arttırmak)
• Ürünü oluşturmak için daha düşük enerji gerektiren bir ara ürün oluşturmak için reaktanlarla reaksiyona girmek

Bu içeriğimizde Katalizör nedir? sorusunun cevabını aradık, diğer kimya ile ilgili içeriklerimiz için tıklayınız.