Artan Madde Soruları ve Çözümleri

Artan Madde Soruları ve Çözümleri konumuzu incelediğiniz zaman soruların çözümleri için;

Kimyasal denklem denkleştirme

Denklem katsayılarının yorumu

Sabit oranlar kanunu(Kütlece birleşme oranı)

Mol kavramı

Konularından faydalandığımızı göreceksiniz.

Artan madde sorularında reaksiyona giren maddelerin miktarları verilir, reaksiyon sonucunda oluşan maddenin(ürün) miktarı ve artan maddenin miktarı sorulur.

Reaksiyona girenlerden maddelerden biri tükenirken, diğer maddeden bir miktar artar.

Tükenen madde sınırlayıcı bileşen veya sınırlayıcı madde olarak adlandırılır.

Artan madde bulunan tepkimelerde işlemleri, sınırlayıcı maddenin miktarı üzerinden yaparız. Bundan kısaca bahsedelim;

Su oluşabilmesi için

1 gram H   ve 8 gram O  ile 9 gram su olusur.

2 gram H  ve 8 gram O ile su oluşturmak istersek; yeterince H var ama O yok dolayısıyla 9 gram Su olusur. Burada sınırlayıcı madde O dur.

1 gram H  ve 16 gram O ile su oluşturmak istersek; yeterince O var ama H yok dolayısıyla 9 gram Su oluşur. Burada sınırlayıcı madde H dur.

Tam Verim: Reaksiyona giren maddelerden en az birinin tükendiği tepkimeler tam verimli tepkimelerdir.

Bu kadar bilgilendirmeden sonra Artan Madde Soruları ve Çözümleri sorularına geçelim.

1. 12 şer mol N2 ve H2 gazlarından alınarak NH3 bileşi oluşturuluyor. Hangi maddeden kaç mol artar? En fazla kaç mol NH3 bileşiği oluşur?

Çözüm;

Soruda giren maddelerin ikisininde mol miktarları verildiği için sorunun artan madde problemi olduğunu anladık.

Soruyu çözebilmek için öncelikle reaksiyonu yazıp denkleştirmemiz gerekmektedir.

N2     +      3H2    ————> 2NH3

Denklem katsayılarının yorumu konusunda katsayıların mol olduğunu biliyoruz.

Katsayılar mol sayısı olduğu için her maddenin altına katsayıları yazarız,  her maddenin üstüne de soruda verilen miktarları yazarız.

12mol       12 mol

N2     +      3H2    ————> 2NH3

1mol         3 mol                          2mol

Not: Soruda girenlerin miktarları verilmiş ve artan miktar soruluyorsa KAT a bakılır, KAT ı KÜÇÜK olana göre işlem yapılır. Bütün kat sayılar KÜÇÜK KAT ile çarpılır. Küçük kat olan madde biter. Küçük kat olan madde sınırlayıcı maddedir.

12 mol N2 vardı 4mol N2 reaksiyona girdi.  8mol N2 arttı.

12 mol H2 vardı 12 mol H2 reaksiyona girdi.  Bitti. Sınırlayıcı madde H2 dir.

8 mol NH3 oluştu.

2. 10 ar litre N2 ve O2 gazlarından alınarak N2O5 gazı oluşturuluyor. Hangi gazdan kaç litre artmıştır? Kaç litre N2O5 gazı oluşmuştur?

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için öncelikle reaksiyonu yazıp denkleştirmemiz gerekmektedir.

N2     +      5O2    ————> 2N2O5

Denklem katsayılarının yorumu konusunda gazlar için katsayıların hacim(L) olduğunu biliyoruz.

Katsayılar hacim sayısı olduğu için her maddenin altına katsayıları yazarız,  her maddenin üstüne de soruda verilen hacimleri yazarız.

10L            10L

N2     +      5O2    ————> 2N2O5

1L               5L                             2L

Yukarıda not ta da belirttiğimiz üzere kat sayılar ile verilen L  ler arasındaki kata bakarız. Küçük kata göre işlem yaparız.

10-2= 8 L N2 den artar.

10-10= 0 O2 biter. Sınırlayıcı madde. Reaksiyonun devam edebilmesi için O2 ilave edilmelidir.

4L N2O5 ten oluşur.

3. Aynı koşullarda eşit hacim kaplayan N2 ve O2 gazlarının reaksiyonu sonucunda oluşan N2O5 gazının hacmi 8L ise artan gazın hacmi kaç litredir?

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için öncelikle reaksiyonu yazıp denkleştirmemiz gerekmektedir.

N2     +      5O2    ————> 2N2O5

Soruda eşit miktar deniliyorsa büyük olanın miktarından eşit miktarda alınır.

N2 ve O2 den 5V litre almıştık

N2=5V-V = 4V  artar

O2=5V-5v= 0 biter

N2O5 ten 2v oluşur.

Soruda oluşan N2O5 gazının hacmi 8 L verilmiş. Bizim yaptığımız işleme göre oluşan gazın hacmi 2V o halde;

2V=8

V=4L dir.

N2= 4V = 4.4 = 16L artar.

4. 20’ şer gram Ca ve Br2 tam verimle tepkimeye girerek kaç gram CaBr2  bileşiği oluşturur?( Ca : 40    Br : 80 )

Sabit oranlar kanunu bilgileri kimyasal hesaplamalar ve artan madde problemleri konumuzu mutlaka inceleyin.