Soru1:

Redoks Tepkimesi Soru Çözümü nasıl yapılır aşağıdaki soru özelinde anlatalım.

Soru: H2O2 + FeS + HCl  ——-> FeCl3  +  H2SO4 + H2O redoks reaksiyonu sorusunu çözüp denkleştirildiğinizde H2O nun katsayısı kaç olur?

Çözüm;

Redoks Tepkimesi soru çözümü için redoks ile ilgilili bilgilerimizi hatırlayalım. Elektron alış-verişi ile gerçekleşen tepkimelere indirgenme – yükseltgenme (redoks) tepkimeleri denir.  Redoks tepkimelerinde Soruyu çözebilmek için  reaksiyon denkleminde bulunan her bir elementin değerliği bulunur. Reaksiyondaki elementlerin yükseltgenme basamağını (değerliği) bulmak için konu anlatımını inceleyebilirsiniz.

Değelikleri bulununan elementlerin yükseltgenme veya indirgenme yarı reaksiyonları yazılarak, alınan ve verilen elektron sayıları eşitlenir.

İndirgenme – Yükseltgenme yarı reaksiyonu yazımı

Fe⁺²  ——-> Fe⁺³   + e^–            Yükseltgenme yarı reaksiyonu

S^-2  ——-> S⁺⁶   + 8e^–               Yükseltgenme yarı reaksiyonu

Toplam 9 elektron verilerek yükseltgenme gerçekleşmiş.

O₂^-1  + 2e^–    ——-> 2O^-2           İndirgenme yarı reaksiyonu

Toplamda 2 elektron alınarak indirgenme gerçekleşmiş.

Redoks tepkimelerinde   alınan elektron sayısı = verilen elektron sayısı  olmak zorunda

Ohalde  alınan  ve verilen elektron sayıları 18 de eşitlenir. Ohalde  Fe ve S  nin yarı reaksiyonlarını 2 ile çarparız. O  nun yarı reaksiyonunu 9 ile çarparız.

2* / Fe⁺²  ——-> Fe⁺³   + e^–

2 * /S^-2  ——-> S⁺⁶   + 8e^–

9 * / O₂^-1  + 2e^–    ——-> 2O^-2

9H2O2 + 2FeS + 6HCl  ——->2 FeCl3  +  2H2SO4 + 10H2O

H2O nun katsayısı 10 olarak bulunur.

Soru2:

As₂S₃  + KNO₃   —–>  K₃ AsO₄ +  K₂ SO ₄   +  N ₂ O₃   +  KNO₂     Redoks reaksiyonunu denkleştiriniz.

Çözüm;

Redoks tepkimelerinde Soruyu çözebilmek için  reaksiyon denkleminde bulunan her bir elementin değerliği bulunur. Reaksiyondaki elementlerin yükseltgenme basamağını (değerliği) bulmak için konu anlatımını inceleyebilirsiniz.

Değelikleri bulununan elementlerin yükseltgenme veya indirgenme yarı reaksiyonları yazılarak, alınan ve verilen elektron sayıları eşitlenir.

İndirgenme – Yükseltgenme yarı reaksiyonu yazımı

As ve S elementleri yükseltgenmiş ancak reaksiyon denkleminde girenlerdeki As ve S miktarları eşit değil dolayısıyla ürünlerdeki As ve S yi girenlerdeki sayı ile çarparız.

As₂⁺³ ——> 2As⁺⁵ + 4e^–       Yükseltgenme yarı reaksiyonu

S₃^-2   ——-> 3S⁺⁶   + 24e^–     Yükseltgenme yarı reaksiyonu

Toplam 28e^–  elektron verilerek yükseltgenme gerçekleşmiş.

İndirgenme reaksiyonunu yazarken burada Aynı degerlikli N  den 2 farklı ürün oluşmuş  Dolayısıyla tek indirgenme reaksiyonu yazabiliriz.

N⁺⁵ + 2e^–   ——-> N⁺³      İndirgenme yarı reaksiyonu

Toplamda 2 elektron alınarak indirgenme gerçekleşmiş.

Redoks tepkimelerinde   alınan elektron sayısı = verilen elektron sayısı  olmak zorunda.

Ohalde  alınan  ve verilen elektron sayıları 24 de eşitlenir.  İndirgenme yarı reaksiyonunu 14 ile çarparız.

14* (N⁺⁵ + 2e^–   ——-> N⁺³  )

As₂⁺³ ——> 2As⁺⁵ + 4e^–

S₃^-2   ——-> 3S⁺⁶   + 24e^–

Şimdi Bulduğumuz değerleri reaksiyonda yazalım.

As₂S₃  + 14KNO₃   —–>  2K₃ AsO₄ +  3K₂ SO ₄   +  6N ₂ O₃   + 2KNO₂ 

Soru 3:

Fe₂O₃  +    CO  ——> Fe   +  CO₂      Redoks tekpkimesini denkleştiriniz.

Çözüm;

Redoks tepkimelerinde Soruyu çözebilmek için  reaksiyon denkleminde bulunan her bir elementin değerliği bulunur. Reaksiyondaki elementlerin yükseltgenme basamağını (değerliği) bulmak için konu anlatımını inceleyebilirsiniz.

Değelikleri bulununan elementlerin yükseltgenme veya indirgenme yarı reaksiyonları yazılarak, alınan ve verilen elektron sayıları eşitlenir.

İndirgenme – Yükseltgenme yarı reaksiyonu yazımı

C elementi 2 elektron vererek yükseltgenmiş.

C⁺² ——> C⁺⁴ + 2e^–       Yükseltgenme yarı reaksiyonu

Fe₂⁺³ + 6e^–   ——-> 2Fe⁰      İndirgenme yarı reaksiyonu (Girenlerde 2 Fe atomu var ürünlerde de 2 Fe olmalı)

Fe elementi 6 elektron alarak indirgenmiştir.

Redoks tepkimelerinde   alınan elektron sayısı = verilen elektron sayısı  olmak zorunda. (Yarı reaksiyondaki e^–  nun kat sayıları eşit olacak şekilde yarı denklemi çarparız. Burada 6 da eşitlenir.)

3*(C⁺² ——> C⁺⁴ + 2e^– )      Yükseltgenme yarı reaksiyonu

Fe₂⁺³ + 6e^–   ——-> 2Fe⁰

Ohalda redoks tepkimesinde yapsında C içeren maddelerin katsayısı 3 olacak şekilde yazarsak denklem denkleşmiş olacaktır.

Fe₂O₃  +    3CO  ——> 2Fe   + 3 CO₂

Soru4.

Sb₂S₃     +    HNO₃   ——–>  Sb₂O₅    +   NO₂     +     H₂SO₄     +    H₂O  Redoks tepkimesini denkleştiriniz.

Çözüm;

Redoks tepkimelerinde Soruyu çözebilmek için  reaksiyon denkleminde bulunan her bir elementin değerliği bulunur. Reaksiyondaki elementlerin yükseltgenme basamağını (değerliği) bulmak için konu anlatımını inceleyebilirsiniz.

Değelikleri bulununan elementlerin yükseltgenme veya indirgenme yarı reaksiyonları yazılarak, alınan ve verilen elektron sayıları eşitlenir.

Sb₂⁺³ ———– > Sb₂⁺⁵     +     4e^–     Yükseltgenme yarı reaksiyonu

S₃^-2      ———– > 3S⁺⁶    +    24e^–    Yükseltgenme yarı reaksiyonu

e^–       +  N⁺⁵———- > N⁺⁴    İndirgenme yarı reaksiyonu

28 elektron verilirken    1 elektron alınmış. Redoks denkleştirmede alınan ve verilen elektron sayısı eşitlenmesi gerekiyor. Ohalde indirgenme yarı reaksiyonunu 28 ile çarparız. Yapısında N olan bileşiklerin katsayısına 28 yazarız. Sonra H ve Oksijen sayılarına bakarız.

Sb₂S₃     +    28HNO₃   ——–>  Sb₂O₅    +   28NO₂     +     3H₂SO₄     +    11H₂O

Dogada Bulunma Yüzdesi Çözümlü Kimya Sorusu konusunu incelemeden önce bilmemiz gereken terimlerden bahsedelim.

Atom numarası(proton sayısı) aynı, kütle numarası farklı olan atomlara izotop atomlar denir. Başaka bir ifadeyle atom numarası aynı, nötron sayısı farklı atomlara izotop atomlar denir. Bazı elementler doğada izotoplarıyla birlikte bulunur. Doğada izotop atomlar karışım halinde bulunduğundan elementlerin ortalama atom kütlesi ifadesi kullanılmaktadır.

Ortalama atom kütlesi(Dogada Bulunma Yüzdesi ) hesaplamak için aşağıdaki formül kullanılır.

Soru: Lityum elementinin 6Li izotopunun kütlesi yaklaşık 6,015 u , 7Li izotopunun ise 7,016 u’dur. Lityumun bağıl kütlesi ise 6,941 u’dur.
Buna göre, lityumun bu iki izotopunun doğada bulunma yüzdeleri nedir?

Çözüm;

Bir elementin doğada bulunma yüzdesi %100 dür.

6Li nın doğada bulunma yüzdesine  %x  dersek

7Li nin dogada bulunma yüzdesi %(100-x) tir.

Verileri yukarıdaki formüle koyarsak;

6,941 = ( 6,015*x + 7,016*(100-x))/100    işlem yapıldığı zaman sonuca ulaşılacaktır.

Soru;  Kurşun elementinin doğada üç farklı izotopunun olduğu bilinmektedir. Bu üç izotoptan ²⁰⁶Pb %24, ²⁰⁸Pb  %54 oranında bulunmaktadır. Kurşun elementinin ortalama atom ağırlığı 207,3 olduğuna göre üçüncü izotopun kütle numarası kaçtır?

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için aşağıdaki formülü kullanacağız.

Bir elementin doğada bulunma %si  %100 dür. Yani bir izotopun  bulunma yüzdesi %x ise diğerinin bulunma yüzdesi (100-x) tir.

²⁰⁶Pb           %24

²⁰⁸Pb           %54

^xPb             %100 -(%24+%54)= %22

Ortalama atom ağırlığı = (206*24 + 208*54 +x*22)/100 = 207,3

İşlem yapıldığında  ^xPb   kütle numarası 207 çıkacaktır.

Web sayfamızdaki diğer konu anlatımlarını ve soru çözümlerini incelemek için tıklayınız.

Bu konumuzda Dogada Bulunma Yüzdesi Çözümlü Kimya Sorusu ile ilgili örnekler verdik takıldığınız soruları yorum bölümüne yazabilirsiniz.

Başlığımızdan da anlaşılacağı üzere sizlere Katlı Oranlar Kanunu Soruları ve Çözümleri ile ilgili bilgiler sunuyoruz.

Kimyasal hesaplamalar konusunda çokça faydalanacağımız konulardan biriside kimyanın temel kanunları dır.

Kimyanın temel kanunları;

1. Kütlenin korunumu kanunu

2. Sabit oranlar kanunu

3. Katlı oranlar kanunu

1.

I. C3H6 – C2H4
II. CO – CO2
III.H2O – N2O
IV.HClO3-HClO4

Yukarı formülleri verilen bileşik çiftlerinden hangileri Katlı Oranlar Kanunu’na uymaz?

A) Yalnız I     B) Yalnız II       C)I, II       D) I, II, III        E)  I, II, III

Çözüm;

I. C3H6 – C2H4—> Basit formülleri aynı olduğu için katlı oran aranmaz. Basit formul nedir. Bileşiği oluşturan elementlerin sayılarının en sade halidir.  C3H6—>CH2,       C2H4–>CH2 Katlı oran aranmaz.

II. CO – CO2 —-> İki element birden fazla bileşik oluşturmuş Katlı oran aranır.

III.H2O – N2O—> İki element birden fazla bileşik oluşturması gerekirken her iki bileşikteki elementler aynı değildir.Katlı oran aranmaz.

IV.HClO3-HClO4 —-> İki element birden fazla bileşik oluşturursa Katlı oran aranır. Bileşiklere baktığımız zaman üç farklı elementten oluşmuştur. Katlı oran aranmaz.

Cevap B  dir.

2.

CH4 ve C2Hx bileşiklerinde aynı miktarda H ile birleşen C kütleleri arasında oran 1/4 tür. Buna göre x kaçtır?

A)6            B)4             C)3             D)2              E)1

Çözüm;

Katlı oranlarda bilmemiz gereken bir özellikten bahsederek sorunun çözümüne geçelim.

Özellik: Bileşiklerdeki herhangi bir elementin katlı oranı biliniyorsa , diğer elementin katlı oranı; bilinen katlı oranın çarpmaya göre tersidir.(CxHy ve CmHn bileşiklerimiz olsun Cler arasındaki katlı oran a/b ise H ler arasındaki katlı oran b/a dır.)

Ohalde;

Cler arasındaki katlı oran 1/4 ise H ler arasındaki katlı oran 4/1 dir.

Hidrojenler arasındaki katlı oranı bulabilmemiz için her iki bileşikte aynı miktar C olmalı. C sayılarını 2 de eşitlenir yani   CH4 bileşiğini iki ile çarparken  C2Hx bileşiğini aynen alırız.

2*CH4—>C2H8

C2Hx—–>C2Hx    görüldüğü üzere Clerin sayısı eşit. Ohalde H lerin sayılarını oranlayıp sabit orana eşitlersek x değerini buluruz.

8/x=4/1

x=2 çıkar.

Cevap D

3.

Her biri eşit kütlede Y kullanılarak X2Y5 ve XYn bileşikleri elde ediliyor. X2Y5 bileşiğindeki X’in, XYn bileşiğindeki X’in kütlesine oranı 4/5 olduğuna göre “n” sayısı kaçtır?

A)2            B)3           C)4            D)5              E)6

Çözüm

Eşit kütlede Y dediği için her iki Bileşikte Y lerin sayılarını eşitleriz.

X2Y5*n——–>X2nY5n

XYn*5———->X5Y5n

Sonra  X lerin sayılarının oranını soruda verilen orana eşitleriz

2n/5=4/5

n=2 cikar

Cevap A dır.

4.

X ve Y elementleri arasında oluşan iki farklı bileşikten birinci bileşikte 8 gram X, 15 gram Y ile ikinci bileşikte 8 gram X, 20 gram Y birleşmektedir.

Buna göre birinci bileşiğin formülü XY3 ise ikinci bileşiğin formülü nedir?

A ) XY2

B ) X2Y3

C ) XY3

D ) XY

E ) XY4

Çözüm;

Soruda verilen verileri aşağıdaki şekilde tablolaştırdığımız zaman soruyu çözme işlemimiz kolaylaşacaktır.

Aşağıdaki eşitliği her bileşikteki her iki element için uygularsak m ve n değerlerini buluruz dolayısıyla bileşiğin formülünü de bulmuş oluruz.

X için;

8/8 = 1/n    —- >n=1 çıkar

Y için;

15/20 = 3/m  —->m=4 çıkar

XnYm  => X1Y4 => XY4  çıkar. Cevap E

5.

X ve Y elementlerinin oluşturdukları farklı iki bileşikteki elementlerin kütle ilişkisi grafikte verilmiştir.

I. Bileşiğin formülü X3Y2 olduğuna göre, II. bileşiğin formülü aşağıdakilerden hangisidir?

A) X2Y5               B) XY          C) XY2           D) XY3               E) X2Y3

Çözüm;

Soruda verilen verileri aşağıdaki şekilde tablolaştırdığımız zaman soruyu çözme işlemimiz kolaylaşacaktır.

Aşağıdaki eşitliği her bileşikteki her iki element için uygularsak m ve n değerlerini buluruz dolayısıyla bileşiğin formülünü de bulmuş oluruz.

X için;

12/8 = 3/n

n=2  çıkar

Y için;

6/15 = 2/m

m=5 çıkar

Bileşiğin formulüne XnYm demiştik bulduğumuz değerleri yerine yazarsak; Bileşiğin formülü X2Y5  çıkar. Cevap A dır.

6.

X ve Y elementlerinden oluşan iki bileşikte X’in kütlesi ile bileşiğin kütlesi grafikte verilmiştir.

Buna göre, I. bileşiğin formülü X3Y8 ise II. bileşiğin formülü aşağıdakilerden hangisidir?

A) X2Y5     B) X3Y2       C) X2Y3      D)XY4        E) X3Y4

Çözüm;

Soruda verilen verileri aşağıdaki şekilde tablolaştırdığımız zaman soruyu çözme işlemimiz kolaylaşacaktır. Bu sorunun bir üstteki sorudan farkı  bileşiğin kütlesi ile X in kütlesi grafikte verilmiş. Bileşiğin kütlesinden X in kütlesini çıkardığımız zaman Y nin kütlesini buluruz(Kütlenin korunumu kanunu).

Aşağıdaki eşitliği her bileşikteki her iki element için uygularsak m ve n değerlerini buluruz dolayısıyla bileşiğin formülünü de bulmuş oluruz.

X için;

9/9 = 3/n

n= 3 çıkar

Y için;

2/1 = 8/m

m= 4 çıkar.

Bileşihin Formulu XnYm di, Bulduğumuz n ve m değerlerini yerine yazarsak, bileşiğin formülü X3Y4  çıkar. Cevap E dir.

7.

1.bileşik      2. bileşik

I.    CH4         C2H6

II. C2H4        C2H6

III. C3H8      C3H6

Yukarıda verilen bileşik çiftlerinin hangilerinde 1. bileşikteki hidrojenin 2. bileşikteki hidrojene katlı oranı 4/3 ’dür?

A) Yalnız I            B) Yalnız II             C) I ve II               D) I ve III                 E) I, II ve III

Çözüm;

Soruda hidrojenler arasındaki katlı oran sorulduğu için  C ların sayısı eşitlenir. Daha sonra H lerin sayısı oranlanır.

I.    CH4         C2H6   –> Cların sayısını eşitleyebilmek için CH4′ ü  2 ile  çarparsak  bileşik C2H8 olur.

Sondurumda

I.    C2H8         C2H6     –> Hı/H2= 8/6 = 4/3

II. C2H4        C2H6   bileşiklere baktığımız zaman C ların sayısı eşit ohalde H lerin sayılarını oranlarız.  H1/H2 = 4/6 = 2/3 çıkar.

III. C3H8      C3H6    bileşiklere baktığımız zaman C ların sayısı eşit ohalde H lerin sayılarını oranlarız.  H1/H2 = 8/6 = 4/3 çıkar

Cevap D dir.

8.

X ve Y elementleri arasında X2Y4 ve X2Ya bileşikleri oluşmaktadır. X2Y4 ve X2Ya bileşikleri Y ler  arasındaki katlı oran 2/3 olduğuna göre a değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A)6            B)4             C)3             D)2              E)1

Çözüm;

Yukarıdaki eşitliği sorudaki verilere göre Y için uygularsak  a değerini buluruz.

4/a=  2/3

a=6 çıkar. Cevap   A

9.

X ve Y  elemenlerinden XY4 ve XnYm olmak üzere iki farklı bileşik oluşmaktadır.  XY4 bileşiğinin kütlece birleşme oranı mX/mY = 3,  XnYm bileşiğinin Kütlece birleşme oranı mX/mY =9/2 dir. Buna göre XnYm bileşiğinin formulu aşağıdakilerden hangisidir?

A) X2Y5     B) X3Y8       C) X2Y3      D)XY4        E) X3Y4

Çözüm;

Soruda verilen verileri aşağıdaki şekilde tablolaştırdığımız zaman soruyu çözme işlemimiz kolaylaşacaktır. Kütlece birleşme oranı demek bileşikte bulunan X ve Y elementlerinin kütleleri oranı demekdir.

Aşağıdaki eşitliği her bileşikteki her iki element için uygularsak m ve n değerlerini buluruz dolayısıyla bileşiğin formülünü de bulmuş oluruz.

Xiçin;

3/9=1/n

n=3  çıkar

Y için;

1/2 = 4/m

m=8 çıkar.

Bulduğumuz değerleri XnYm  formülünde yerine yazarsak, bileşiğin formulu X3Y8 çıkar. Cevap B dir.

10.

X ve Y elementlerinin oluşturduğu iki bileşlikten, I. bileşikte %20 X, II. bileşikte %50 Y vardır. I. bileşik XY4 ise, II. bileşiğin formülü nedir?

A) X2Y5     B) X3Y8       C) X2Y3      D)XY        E) X3Y4

Çözüm;

Soruda verilen verileri aşağıdaki şekilde tablolaştırdığımız zaman soruyu çözme işlemimiz kolaylaşacaktır.Kütlrce yüdesi verilen elementin miktarını 100 den çıkarırsak diğer elementin yüzdesini buluruz.

I. bileşikte %20 X varsa -> 100-20 = %80Y vardır.

II. bileşikte %50 Y varsa ->100-50 = %50 Y vardır.

Aşağıdaki eşitliği her bileşikteki her iki element için uygularsak m ve n değerlerini buluruz dolayısıyla bileşiğin formülünü de bulmuş oluruz.

Xiçin;

20/50 = 1/n

n=5/2 çıkar

Y için;

80/50 = 4/m

m=5/2  çıkar

Bulduğumuz n ve m değerlerini yerine yazarsak

X5/2Y5/2 — Sadeleşme sunucu—->  Bileşiğin formulu XY olur.  Cevap D

Daha fazla Katlı oranlar kanunu soruları ve çözümleri için tıklayınız.

Web sayfamızdaki diğer kimya konu anlatımları ve kimya soruları ve çözümlerini inceleyebilirsiniz.

Sayısal dersler de başarılı olmanın yollarından bir tanesi de soruları ve çözümlerini incelemektir. Buna istinaden hazırlamış olduğumuz Kimyasal Hesaplamalar Soruları ve Çözümleri ni inceleyebilirsiniz. Çözümleri incelemeden önce  Kimyasal Hesaplamalar Soruları pdf  olarak indirip çözebilirsiniz.

Kimyasal hesaplamalar  sorularında  denkleştirilmiş denklemdeki katsayılarla sorularda miktarı verilen maddelerden yola çıkılarak miktarı bilinmeyen maddelerin miktarları hesaplanabilir.

Kimyasal hesaplamalar sorularını   çözebilmek  için mol kavramı, kimya kanununları, kimyasal denklemler konularınnda eksiğimiz olmaması gerekir.

Kimyasal hesaplamalar soruları çözülürken aşağıdaki sıralamaya göre işlem  yaparız.

• Kimyasal denklem yazılır ve denklem denkleştirme işlemi yapılır.
• Kimyasal denklemde verilen miktarlar yardımıyla denklemde bulunan herhangi bir maddenin mol sayısı bulunur.
• Bulduğumuz mol saysı ile denklem kat sayılarından faydalanarak diğer maddelerin mol sayısına geçiş yapılır.

1.

56 gram N2 ile yeterince H2 reaksiyona girerek NH3 bileşiği oluşturuyor. Oluşan bileşiğin kütlesi kaç gramdır?(N:14 H:1)

A) 17       B)34      C)51          D)68     E) 85

Çözüm;

• Kimyasal denklem yazılır.

N2     +         H2   ————-> NH3

• Denklem denkleştirilir.

N2     +        3 H2   ————-> 2NH3

• Soruda miktarı verilen maddenin mol sayısı bulunur.

1 mol N2                 28 gram ise

x mol N2                56 gramdır

____________________

x=2mol N2 çıkar.

Bulduğumuz mol sayısı ile ilgili maddenin denklemdeki kat sayının KAT ına bakılır. Denklemdeki tüm maddelerin kat sayıları aynı kat ile çarpılır.

N2     +        3 H2   ————-> 2NH3

1mol           3mol                          2mol

2mol(1mol*2KAT)

2 mol           6mol                        4mol

1mol NH3                17 gram ise

4mol NH3               x

________________

x=68 gram NH3 oluşur.

2.

Yeteri kadar Mg ve HCl reaksiyona girerek MgCl2 ve 8 gram H2 gazı oluşturuyorlar. Reaksiyonda harcanan Mg metalinin kütlesi kaç gramdır?(Mg:24)

A) 17       B)34      C)51          D)68     E) 96

Çözüm; 

Taktik basit denklemi yaz,  denkleştir, miktarı verilen maddenin molsayısını bul, katsayılar yardımıyla diğer maddelerin mol sayılarına geçiş yap.

Mg      +      2 HCl ———>MgCl2       +         H2(g)

1mol           2mol                  1mol                       1mol

nH2= 8/2 = 4mol H2 oluşur.

Mg      +      2 HCl ———>MgCl2       +         H2(g)

1mol           2mol                  1mol                       1mol

(1mol *4kat)                                                   4mol (1mol *4kat)

4mol Mg reaksiyona girmiştir.

1mol Mg                 24 gram ise

4 mol Mg                  x gramdır

_____________________

x=96 gram Mg harcanmıştır.

3.

6 mol N2 gazı ile 6 mol O2 gazının tam verimli tepkimesinden en fazla kaç mol N2O3 gazı elde edilir?

A) 2             B) 3        C) 4       D) 6          E) 8

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için reaksiyonu yazıp, denklemi  denkleştirmemiz gerekiyor. Denklem kat sayıları mol sayısıdır.

Daha sonra soruda verilen mol sayısı ile kat sayılar arasındaki kat a bakarız. Kat küçük olana göre işlem yaparız. Yeni kat küçük kat olan madde sınırlayıcı maddedir.

Tam verimli demek reaksiyona girenlerden birisinin bitmesi demektir.

2N2            +            3O2  ———-> 2N2O3

2mol                         3mol                   2mol

6 = 2mol*3Kat     6= 3mol*2kat

Küçük katı 2kat olarak bulduk. Ohalde O2 nin tamamı reaksiyona girecek.

6mol                      6mol

2N2            +            3O2  ———-> 2N2O3

2mol                         3mol                   2mol

2mol*2kat            3mol*2kat           2mol*2kat

4mol                        6mol                      4mol bileşik oluşur.

6-4= 2mol artar    6-6 = 0 biter

Cevap C

4.

50 gram CaCO3 katısının tamamı;

CaCO3(k) +ısı ———>  CaO(k)         +    CO2(g)

Tepkimesine göre parçalanmaktadır.  Oluşan CO2 gazının NŞA daki litresi ağaşıdakilerden hangisidir?(Ca:40 O:16 C:12)

A)1,12     B)11,2      C)2,24        D)22,4    E) 44,8

Çözüm;

Soruda verilen reaksiyonun denk olup olmadığını kontrol ederiz. Reaksiyon denk ise soruda verilen miktardan ilgili maddenin molunu bulup, kat sayılar yardımıyla diğer maddelerin molüne geçiş yaparız.

CaCO3(k) +ısı ———>  CaO(k)         +    CO2(g)  Reaksiyon denk

nCaCO3 = 50/100 = 0,5 mol

CaCO3(k) +ısı ———>  CaO(k)         +    CO2(g)

1mol                                       1mol                     1mol

0,5 mol                         0,5 mol                  0,5 mol

1mol CO2                      22,4 L hacim kaplarsa

0,5 mol CO2                  x

____________________

x=11,2 L CO2 oluşur.

5.

Bir miktar oksijen ve hidrojen tepkimeye girdiğinde, 72 g su oluşmuştur. Bu iş için kaç gram oksijen ve kaç gram hidrojen kullanılmıştır? (H: 1 g/mol O:16 g/mol)

Çözüm;

Bu soruyu iki şekilde çözebiliriz.

I.yol Mol kullanmadan Sabit oranlar kanununu kullanarak.

Soruda verilen miktar ile sabit oranlardan elde ettiğimiz miktarın arasındaki kata bakarız. Butun sabit oran değerlerini aynı kat ile çarparız.

H2O = > mH/mO = 2.H/O = 2.1/16 = 1/8

H2         +        O2 ———-> H2O

1                        8                       9

?                        ?                      72= 9*8KAT

1*8KAT           8*8KAT

8gram H2         64 gramO2 alınmalıdır.

II. yol Mol kullanarak

Denklemi yazıp denkleştiririz.

H2         +        1/2O2 ———-> H2O

nH2O= 72/18 = 4mol

H2         +        1/2O2 ———-> H2O

1mol                  1/2 mol                 1mol

?                           ?                            4mol

4mol                   2mol  

1mol H2          2 gramsa

4mol H2          x

________________

x=8 gram H2

1mol O2              32 gr ise

2mol O2            x

____________

x=64 gram O2

6.

10 mol Ca ve Al atomlarının karışımı yeterince HCl  ile tamamen reaksiyona girdiğinde; 13 mol H2 oluştuğuna göre karışımdaki Ca metali kaç gramdır?

A)162             B) 160        C) 150      D) 140        E) 120

Çözüm;

Soruda karışımı oluşturan maddeler(Ca ve Al )   HCl ile reaksiyon verip vermediğine bakılır. Eğer karışımdaki maddeler HCl ile reaksiyon veriyorsa her iki maddenin HCl ile reaksiyonu yazılıp, denkleştirilir.

Ca             +         2HCl  ——–> CaCl2      +     H2

Al              +         3HCl  ——–> AlCl3      +     3/2H2

Ca den xmol   Al den 2y mol alalım (toplam 10 mol soruda verilmiş)

Ca             +         2HCl  ——–> CaCl2      +     H2

x                            2x                         x                      x

Al              +         3HCl  ——–> AlCl3      +     3/2H2

2y                           6y                        2y                   3y

x+2y = 10 mol

-*(x + 3y = 13 mol)

_______________

y= 3mol çıkar

Al=2y = 2.3 = 6mol

x+2y = 10 mol

x=4mol Ca dır.

1mol Ca      40 gr ise

4mol Ca      x

_________

x=160 gram  Ca dır.

7.

12 mol Mg ve He atomlarının karışımı yeterince HCl  ile tamamen reaksiyona girdiğinde; 4 mol H2 oluştuğuna göre karışımdaki He elementi kaç gramdır?

A) 8             B) 16       C) 32       D)64       E) 72

Çözüm;

Soruda karışımı oluşturan maddeler(Mg ve He )   HCl ile reaksiyon verip vermediğine bakılır. Burada Mg metalı HCl ile reaksiyon verirken He ile reaksiyon vermez. Ohalde sadece Mg ve HCl reaksiyonunu yazıp denkleştireceğiz. Açığa çıkan 4mol H2 gazı Mg ve HCl reaksiyonundandır.

He   +   HCl ——–> Reaksiyon vermez

Mg     +      2HCl ——–> MgCl2      +      H2

1mol           2mol                   1mol                1mol

?                  ?                            ?                      4mol

1mol Mg den       1mol H2 oluşursa

xmol Mg den      4mol H2 oluşur

____________

x=4 mol Mg harcanır. Karışımdaki Mg 4 moldür.

nMg + nHe =12 mol

4 + nHe =12 mol

nHe = 8mol

1mol He          4 gram ise

8mol He          x

_____________

x=32 gram He  vardır.

8.

2N2(g)     +    3O2(g)  ——-> 2N2O3(g)

Tepkimesine göre 0,8 mol N2 gazı enfazla kaç mol O2 gazı ile tepkimeye girer?

A) 0,8             B) 1,2       C)1,6       D)2       E) 2,4

Çözüm;

Denklem kat sayıları mol sayısıdır. Denklemde bulunan herhangi bir maddenin mol sayısını bulabiliyorsak veya soruda verilmişse kat sayı ile  verilen veya bulduğumuz mol sayısı arasındaki kata bakarız.

2N2(g)          +         3O2(g)  ——-> 2N2O3(g)

2mol                           3mol                    2mol

0,8 =2.0,4 kat            ?                           ?

nO2= 3*0,4 kat=1,2 mol O2 gerekir. Cevap B

9.

Eşit mol sayılarında alınan N2 ve O2 nin tepkimesinden N2O5 oluşuyor. Hangi elementten molce yüzde kaç artar?

A)%20 N2            B) %40N2       C)%60 N2       D)%60 O2      E)%40 O2

Çözüm;

Öncelikle kimyasal denklem yazılır ve denkleştirilir. Biz biliyoruz ki denkleştirme sonucunda elde ettiğimiz kat sayılar mol sayısıdır. Soruda eşit miktar der ve miktar verilmezse büyük olandan eşit miktarda alınır.

10.

2N2_(g) + 3O_2(g) → 2N2O3_(g) tepkimesinde 6 L N2 ile 12 L O₂ gazlarından en fazla 6 L N2O₃ gazı oluşuyor.
Buna göre artan madde ve hacmi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Çözüm;

Soruda denkleştirilmiş bir reaksiyon verilmiş. Oluşan ürünün hacmide verildiğine göre katsayılar aracılığıyla diğer maddelerin hacimlerine geçiş yapılır artan ve biten maddeleri bulabiliriz.

Katsayılar gazlar için hacimdir.

2N2_(g) + 3O_2(g) → 2N2O3_(g)

2L             3L            2L

?                ?              2L*3Kat =6L

Ohalde bütün katsayıların 3Katı alınır.

6L                          12L

2N2_(g)        +        3O_2(g)          →  2N2O3_(g)

2L                            3L                       2L

2L*3Kat               3L*3Kat              2L*3Kat =6L

6L                           9L                           6L

biter                     12-9=3L O2 artar             

Sabit oranlar kanunu kullanılarak yapılan kimyasal hesaplamalar  soruları ve çözümleri  konumuzu incelemek için tıklayınız

Eşit mol eşit hacim soruları ve çözümleri incelemek için tıklayınız.

Artan Madde Soruları ve Çözümleri  konusunu incelemek için tıklayınız.

Denklemli Miktar Geçiş Soruları ve Çözümleri konusunu incelemek için tıklayınız.

Daha fazla kimyasal hesaplamalar  soruları ve çözümleri için tıklayınız.

Aşağıda Aktiflik Soruları ve Cevapları nı inceliyor olacağız. Kısaca aktiflikten bahsedecek olursak; Metallerin elektron verme, ametallerin elektron alma isteklerine aktiflik denir. Elektron alış-verişi ile gerçekleşen reaksiyonlara redoks reaksiyonları denir.

Bir redoks reaksiyonunun kendiliğinden gerçekleşebilmesi  için, yükseltgenen elementin elektron  verebilme kabiliyetinin (aktifliğinin) indirgenen elementten fazla olması gerekir.

1.

X⁺²   +    Y^o     ——–>   X^o   +   Y⁺²

X^o      +   Z⁺²  ——–>   X⁺²  +   Z^o

 Tepkime denklemleri yukarıdaki gibi olan X, Y, Z elementlerinin aktifliklerini büyükten küçüğe sıralayınız.

Çözüm;

1. İlk tepkime:

X⁺²   +    Y^o     ——–>   X^o   +   Y⁺²

Bu tepkimede Y, X⁺²  ‘yi indirgeyerek X⁰  haline gelir. Bu durum, Y’nin X’ten daha aktif olduğunu gösterir. Y’nin daha aktif olduğunu ve X’in ise Y’ye göre daha az aktif olduğunu anlıyoruz. Aktiflik sıralaması Y>X

2. İkinci tepkime:

X^o      +   Z⁺²  ——–>   X⁺²  +   Z^o

Burada X, Z⁺²‘yi indirgeyerek Z⁰ haline getirir. Bu durumda X’in Z’den daha aktif olduğunu anlıyoruz. Aktiflik sıralaması X>Z

Bu bilgiler ışığında, aktiflik sıralamasını belirleyelim:

• Y > X (ilk tepkimeden)
• X > Z (ikinci tepkimeden)

Buna göre, elementlerin aktiflik sıralaması: Y > X > Z  dir.

2.

Aşağıdaki tepkimeler kendiliğinden gerçekleşmektedir.

X_(k)  +  2H⁺ _(aq) ——–>  X⁺² _(aq)   +  H_2(g)

Y_(k)  +  X⁺² _(aq)  ——–>  Y⁺² _(aq)   +  X_(k)

Z_(k)  +  Y⁺² _(aq)  ——–>  Z⁺² _(aq)   +  Y_(k)

Buna göre X, Y, Z ve H elementlerinin elektron verme eğilimlerini büyükten küçüğe doğru sıralayınız.

Çözüm;

Verilen tepkimeleri inceleyerek X, Y, Z ve H elementlerinin elektron verme eğilimlerini sıralayalım:

İlk tepkime:
X_(k)  +  2H⁺ _(aq) ——–>  X⁺² _(aq)   +  H_2(g)

Bu tepkimede X, H⁺ iyonlarını indirger ve kendisi +2 değerlik durumuna geçer. Bu durum, X’in H⁺’dan daha aktif olduğunu gösterir.  Aktiflik sıralaması X>H

İkinci tepkime:
Y_(k)  +  X⁺² _(aq)  ——–>  Y⁺² _(aq)   +  X_(k)

Burada Y, X⁺² iyonunu indirger. Y’nin X’ten daha aktif olduğunu gösterir.Aktiflik sıralaması Y>X

Üçüncü tepkime:
Z_(k)  +  Y⁺² _(aq)  ——–>  Z⁺² _(aq)   +  Y_(k)

Burada Z, Y⁺² iyonunu indirger. Z’nin Y’den daha aktif olduğunu gösterir.Aktiflik sıralaması Z>Y

Bu tepkimelere göre şu sonuçları elde ediyoruz:

X > H (ilk tepkimeden)
Y > X (ikinci tepkimeden)
Z > Y (üçüncü tepkimeden)

Buna göre, aktiflik sıralaması: Z > Y > X > H

3.

X, Y ve Z metallerinin elektron verme eğilimi X>Y>Z şeklindedir. Buna göre metal kaplardan hangisinde aşınma gözlenir?

Çözüm;

Aktiflik sorularını çözebilmek için “Aktif olan aşınır.”  bilgisini kodlamamız bu tür soruları çözümünde çok işimize yarayacaktır.

I. kabı inceleyeyecek olursak Kap X maddesinden yapılmış, içinde YNO3 çözeltisi var. X ve Y nin aktiflikleri soruda X>Y>Z olarak verilmiş. X>Y olduğu için bu kapta aşınma olur.

II. kabı inceleyeyecek olursak Kap Y maddesinden yapılmış, içinde ZNO3 çözeltisi var. Y ve Z nin aktiflikleri soruda X>Y>Z olarak verilmiş. Kabı oluşturan Y maddesi, Çözeltideki Z den daha aktif olduğu için(Y>Z) aşınma gerçekleşir.

I. kabı inceleyeyecek olursak Kap Z maddesinden yapılmış, içinde XNO3 çözeltisi var. Z ve X nin aktiflikleri soruda X>Y>Z olarak verilmiş.  Aktifliklerin karşılaştıtılmasındanda alaşılacağı uzere X>Z.  Dolayısıyla bu kapta aşınma gerçekleşmez.

4.

X,Y,Z metallerinin aktiflik sırası  X>Y>Z şeklindedir. Bu metallerden yapılmış olan kaplardan hangilerinde bir süre sonra aşınma gözlenir?

Çözüm;

“Aktif olan aşınır” diyoruz ve kap ve çözeltideki elementin aktifliğini karşılaştırarak soruyu çözüyoruz.

I. kap

Kap Z maddesinden yapılmış,   çözeltide Y var. Soruda aktiflikler X>Y>Z şeklinde verilmiş. Çözeltideki madde Y, kabın yapısındaki madde Z den aktif olduğu için I. kapta aşınma olmaz.

II. kap

Kap X maddesinden yapılmış,   çözeltide Z var. Soruda aktiflikler X>Y>Z şeklinde verilmiş. Çözeltideki madde Z, kabın yapısındaki madde X den pasif  olduğu için II. kapta aşınma olur.

III. kap

Kap Y maddesinden yapılmış,   çözeltide Z var. Soruda aktiflikler X>Y>Z şeklinde verilmiş. Çözeltideki madde Z, kabın yapısındaki madde Y den pasif  olduğu için III. kapta aşınma olur.